Nghe T?i n?p Podcast
  • 13h00 - 13h17 GMT
    Th?ng tin 12/11 13h00 GMT
  • 13h17 - 14h00 GMT
    Ph?n còn l?i c?a ch??ng trình 12/11 13h17 GMT
?? khai thác h?t n?i dung truy?n th?ng ?a ph??ng ti?n, b?n ph?i có ph?n b? tr? Flash trong trình duy?t c?a b?n. ?? có th? k?t n?i, b?n ph?i kích ho?t các cookie trong tham s? trình duy?t c?a b?n. ?? l??t web nhanh nh?t, website RFI t??ng thích v?i nh?ng trình duy?t sau ?ay : Internet Explorer 8 và +, Firefox 10 và +, Safari 3 và +, Chrome 17 và + v.v..
QU?C T?

Anh, úc, New Zealand, ?n ?? k? ni?m 100 n?m ch?m d?t Th? Chi?n I

media Hình hoa anh túc ???c chi?u trên mái nhà hát Sydney, úc, ?? t??ng ni?m 100 n?m k?t thúc Th? Chi?n I, ngày 11/11/2018. REUTERS/David Gray

Ngày 11/11/2018, New Zealand, Úc và ?n ?? l?n l??t k? ni?m tròn 100 n?m ch?m d?t Th? Chi?n I và t??ng nh? ??n 150.000 quân nhân c?a ba n??c hy sinh khi sát cánh cùng quân ??ng minh trên chi?n tr??ng châu Âu.

?n ?? t? ch?c m?t bu?i l? long tr?ng t?i th? ?ô New Delhi ?? t??ng nh? ??n kho?ng 74.000 ng??i ?ã ngã xu?ng trong cu?c chi?n 1914-1918. Dù không liên quan tr?c ti?p ??n cu?c ??i chi?n th? nh?t, nh?ng lúc ?ó ?n ?? là thu?c ??a c?a Anh nên có kho?ng 1,3 tri?u quân nhân ?n ?? ?ã nh?p ng?.

V? phía Úc, th? t??ng Scott Morrison, tr??c hàng nghìn ng??i t? h?p t?i Canberra ngày 11/11, ?ã nh?c l?i s? hy sinh nh?ng ng??i lính Úc, ??c bi?t là trên m?t tr?n Fromelles, phía b?c n??c Pháp. Trong Th? Chi?n I, có h?n 300.000 quân nhân Úc chi?n ??u ? n??c ngoài và g?n 62.000 ng??i t? tr?n.

T?i New Zealand, bu?i l? t??ng ni?m b?t ??u b?ng hai phút m?c ni?m, ?úng vào 11 gi?, th?i ?i?m th?a thu?n ?ình chi?n b?t ??u có hi?u l?c. Ti?p theo là 100 cú ??i bác ???c b?n ra phía b? bi?n Wellington trong ti?ng còi xe và ti?ng chuông ngân vang t? các nhà th? trên kh?p n??c. H?n 100.000 ng??i New Zealand, chi?m 1/10 dân s? lúc ?ó, tham chi?n ? n??c ngoài trong Th? Chi?n I, trong ?ó kho?ng 18.300 ng??i ?ã hy sinh.

Còn t?i Anh, theo thông tín viên RFI Muriel Delcroix, t? m?t tu?n tr??c ngày ký k?t ?ình chi?n 1918, nhi?u ho?t ??ng ngh? thu?t ?ã ???c t? ch?c trên kh?p n??c Anh, ??c bi?t là bu?i l? long tr?ng t?i ?ài t??ng ni?m Whitehall ? Luân ?ôn vào ngày 11/11 :

« Ng??i dân Anh g?i s? ki?n này là « Remembrance Sunday », ngày Ch? Nh?t t??ng nh?, di?n ra vào ngày Ch? Nh?t th? hai c?a tháng M??i M?t. Ngày này ???c vua George V ??t ra ?úng m?t n?m sau khi cu?c chi?n ch?m d?t ?? không bao gi? quên th?m h?a, ?ó chính là « cu?c chi?n ph?i ch?m d?t m?i cu?c chi?n khác ».

Theo thông l?, vào lúc 11 gi? và trong vòng hai phút, m?i ho?t ??ng trên c? n??c d?ng l?i, ng??i dân gi? im l?ng ?? t??ng nh? ??n không ch? hàng tri?u ng??i ?ã ch?t trong Chi?n Tranh Th? Gi?i th? nh?t mà c? nh?ng ng??i ?ã t? tr?n trong nh?ng cu?c chi?n sau ?ó.

R?t nhi?u bu?i l? ???c t? ch?c trên kh?p n??c Anh và ? Luân ?ôn là t?i ?ài t??ng ni?m Whitehall, n?i n? hoàng Elisabeth II và nhi?u chính tr? gia ??n t??ng nh? nh?ng ng??i ?ã khu?t, sau ?ó là m?t bu?i di?u binh. N?m nay, hàng nghìn ng??i dân Anh ??n ?ài t??ng ni?m (The Cenotaph), t?t c? ??u cài trên khuy áo m?t bông hoa anh túc (poppy) b?ng gi?y ho?c b?ng l?a ?? t??ng nh? ??n các c?u chi?n binh.

Truy?n th?ng bán hoa anh túc c?a Quân ?oàn Anh vì l?i ích c?a các gia ?ình c?u chi?n binh v?n r?t sôi n?i ? Anh Qu?c. Hoa anh túc ???c ch?n làm bi?u t??ng sau thành công c?a bài th? In Flanders Fields (Trên Cánh ??ng vùng Flandres), ???c m?t bác s? Canada vi?t n?m 1915, xúc ??ng tr??c nh?ng bông hoa anh túc, ?? r?c nh? m?u máu, n? r? trên nh?ng vùng ??t b? tàn phá ? vùng Flandres ».

Cu?ng chu? ?ê?
 
R?t ti?c, th?i h?n k?t n?i ?? h?t.