Nghe T?i n?p Podcast
  • 13h00 - 13h17 GMT
    Th?ng tin 12/11 13h00 GMT
  • 13h17 - 14h00 GMT
    Ph?n còn l?i c?a ch??ng trình 12/11 13h17 GMT
?? khai thác h?t n?i dung truy?n th?ng ?a ph??ng ti?n, b?n ph?i có ph?n b? tr? Flash trong trình duy?t c?a b?n. ?? có th? k?t n?i, b?n ph?i kích ho?t các cookie trong tham s? trình duy?t c?a b?n. ?? l??t web nhanh nh?t, website RFI t??ng thích v?i nh?ng trình duy?t sau ?ay : Internet Explorer 8 và +, Firefox 10 và +, Safari 3 và +, Chrome 17 và + v.v..
QU?C T?

B?u c? gi?a k? M? : ''S? khích l?'' ??i v?i các n?n dan ch?

media L?nh ??o phe Dan Ch?, bà Nancy Pelosi, sau khi có k?t qu? b?u c? gi?a k?, Washington, 06/11/2018. REUTERS/Jonathan Ernst

Ch? ?? chính c?a các báo Pháp hôm nay v?n là k?t qu? b?u c? gi?a k? ? M?. Nhi?u báo dành trang nh?t cho ?? tài này.

Theo Le Monde "Tr??ng phái Trump ?ang bám r? vào chính tr??ng M?, tuy nhiên, ?i?u ?ó không có ngh?a là m?t con ???ng tr?i ??y hoa h?ng s? ch? ?ón t?ng th?ng Donald Trump trong hai n?m t?i. H? Vi?n trong tay ??ng Dân Ch? s? khi?n m?i chuy?n ph?c t?p, r?c r?i h?n".

Le Monde ra s?p t? chi?u hôm qua, ch?y tít l?n : « B?u c? gi?a k?, hai n??c M? ??i l?p. Chi?n th?ng rõ ràng c?a phe Dân Ch? ? H? Vi?n, phe c?ng Hòa c?ng c? v? trí ? Th??ng Vi?n ».T? báo thiên h?u Le Figaro nh?n ??nh : « Trump có th? m?nh cho n?m 2020 ». Chính quy?n Trump ?ã v??t qua th? thách b?u c? gi?a k?. S? th?ng l?i c?a phe c?ng Hòa ? Th??ng Vi?n cho phép ông Trump hy v?ng có ???c nhi?m k? t?ng th?ng th? hai.

Trong khi ?ó, báo kinh t? Les Echos nh?n ??nh : « Trump s? ph?i lãnh ??o v?i m?t Qu?c H?i b? chia r?. » Còn nh?t báo thiên t? Libération ca ng?i chi?n th?ng c?a các n? ?ng viên phe Dân Ch? : « ??i m?t v?i Trump : Nh?ng ng??i ph? n? chinh ph?c chi?n th?ng ».

Xã lu?n c?a báo Le Monde « S? ?n sâu bám r? c?a tr??ng phái Trump » nói v? hai bài h?c rút ra t? k? b?u c? gi?a k? M? : Bài h?c th? nh?t là n?n dân ch? không th? b? h?y di?t. S? tham gia c?a 114 tri?u c? tri M? không ch? cho th?y s? tham gia tích c?c c?a ng??i dân trong b?i c?nh chính tr? M? b? phân c?c m?nh m?, mà còn là d?u hi?u cho th?y ng??i dân v?n còn tin t??ng vào n?n dân ch?. Bài h?c th? hai là s? chia r? sâu s?c r?t ??c tr?ng cho xã h?i M? v?n còn dai d?ng.

T?ng th?ng Trump ?ã thành công trong vi?c ??a Tòa t?i cao ng? sang cánh h?u, nay v?i s? c?ng c? c?a c?a phe C?ng Hòa ? Th??ng Vi?n có th? b?t ??u chi?n d?ch tái tranh c? cho n?m 2020. Tr??ng phái Trump ?ang bám r? vào chính tr??ng M?, tuy nhiên, ?i?u ?ó không có ngh?a là m?t con ???ng tr?i ??y hoa h?ng s? ch? ?ón t?ng th?ng Donald Trump trong hai n?m t?i. H? Vi?n trong tay ??ng Dân Ch? s? khi?n m?i chuy?n ph?c t?p, r?c r?i h?n.

Báo cánh t? Libération c?ng có cùng quan ?i?m v?i Le Monde v? ?i?m trên và nh?n m?nh vi?c phe Dân Ch? n?m ???c H? Vi?n là m?t th?t b?i c?a t?ng th?ng M? Donald Trump và ông s? g?p nhi?u khó kh?n trong hai n?m t?i. C?ng theo Libération, chi?n th?ng c?a ??ng Dân Ch? l?n này là « s? khích l? tr? l?i » ??i v?i các n?n dân ch? trên toàn th? gi?i. Trái v?i ?i?u m?i ng??i th??ng lo s?, làn sóng ch? ngh?a dân t?c ?ang dâng cao kh?p n?i trên th? gi?i có th? không ph?i là không th? ch?ng ?? n?i.

Quy?n l?c c?a Nhà Tr?ng trong chính sách ??i ngo?i

? trang Qu?c T?, báo Le Figaro quan tâm ??c bi?t ??n chính sách ??i ngo?i c?a M? sau k? b?u c? gi?a k?. Trong bài vi?t « Nhà Tr?ng ch? ng? v? ??i ngo?i », Le Figaro nh?n ??nh là ? các n?n dân ch? ph??ng Tây, các giai ?o?n « s?ng chung » v? chính tr? luôn là bài tr?c nghi?m v? kh? n?ng nguyên th? m?t qu?c gia th?a hi?p ???c v?i phe ??i l?p.

Trong l?ch s? M? g?n ?ây, các k? b?u c? gi?a k? ??u khi?n chính quy?n ph?i thay ??i ph?n nào chính sách ??i ngo?i. Ch?ng h?n, h?i n?m 2006, chi?n th?ng c?a phe Dân Ch? ?ã khi?n t?ng th?ng George Bush thay ??i sách l??c ? Irak và t?o thu?n l?i ?? có quan h? hòa d?u h?n v?i Iran. N?m 2010, chi?n th?ng c?a phe C?ng Hòa l?i khi?n t?ng th?ng Obama ?ng h? chi?n d?ch can thi?p quân s? ? Lybia do Pháp và Anh c?m ??u. B?n n?m sau, s? th?t b?i c?a phe Dân Ch? l?i thúc ??y Obama chú ý h?n t?i th?a thu?n h?t nhân v?i Iran.

N?m nay, ngay sau k? b?u c? gi?a k?, phe Dân Ch? hy v?ng chi?n th?ng ? H? Vi?n s? giúp h? gây ???c s?c ép v?i chính quy?n Trump trên m?t s? h? s? ??i ngo?i, ch?ng h?n cu?c ?i?u tra v? s? can d? c?a Nga vào b?u c? t?ng th?ng M? 2016, chính sách c?a Washington v?i ? R?p Xê Út, h? s? h?t nhân B?c Tri?u Tiên.

Tuy nhiên, Le Figaro nh?n m?nh là kh? n?ng thành công c?a phe Dân Ch? trong các h? s? trên là r?t th?p. T?i M?, t?ng th?ng là ng??i d?n d?t chính sách ngo?i giao, và Th??ng Vi?n c?ng có quy?n hành h?n H? Vi?n trong nh?ng v?n ?? này, nh?t là v? vi?c phê chu?n các hi?p ??c.

Brazil : Bolsonaro - S? tr? giá do im l?ng

V?n liên quan t?i b?u c?, báo Libération nhìn l?i k?t qu? b?u c? t?ng th?ng Brazil m?i ?ây. Trong bài vi?t « Bolsonaro hay s? tr? giá do im l?ng », Libération nh?n ??nh chi?n th?ng c?a ?ng c? viên c?c h?u Bolsonaro ? Brazil là d?u hi?u c?a s? thi?u hi?u bi?t v? quá kh? và s? truy?n t?i thông tin sai l?ch mà ch? có giáo d?c l?ch s? thì không ?? ?? s?a ch?a.

Vi?c ?a ph?n dân chúng Brazil ?n m?ng ph?n kh?i tr??c chi?n th?ng c?a ?ng viên c?c h?u Bolsonaro cho th?y rõ ?i?u ?ó. H? không có suy ngh? dù là nh? nh?t v? quá kh? 20 n?m d??i th?i ??c tài quân s? ? Brazil. Theo Libération, lu?t ân xá ???c thông qua n?m 1979 ch?u trách nhi?m ph?n nào v? vi?c này : không ki?n cáo, không xét x? v? ch? ?? ??c tài quân s? tr??c ?ây. Khác v?i Achentina và Chilê, trong m?t th?i gian dài, Brazil ?ã ch?n con ???ng im l?ng. Gi?i tr? ra ??i ra cu?i th? k? XX r?t m? h?, th?m chí không bi?t gì v? nh?ng ch? ?? ?ã tàn phá châu M? Latinh trong nh?ng n?m 60-70.

S? tuyên truy?n c?a ch? ?? quân s? ?ã khi?n ng??i ta ch? còn nh? ?ó là m?t th?i k? tr?t t? và ?n ??nh. Th?i gian xa cách, nh?ng khó kh?n hi?n t?i cùng v?i s? phóng ??i c?a truy?n thông ?ã khi?n nhi?u ng??i lý t??ng hóa giai ?o?n nói trên. S? thi?u tính phê bình trong giáo d?c v? nh?ng giai ?o?n ??c tài mà Brazil ?ã tr?i qua trong th? k? XX c?ng khi?n dân chúng « ân xá » cho ch? ?? ??c tài quân s?.

Nh?ng th? h? tr? sau này may m?n không ph?i s?ng d??i th?i phát xít hay ch? ?? ??c tài, nh?ng ?i?u ?ó c?ng có ngh?a là h? không ???c « tiêm phòng » ?? ng?a « m?t ??i d?ch m?i ». Giáo d?c l?ch s? gi? vai trò quan tr?ng nh?m bù ??p s? thi?u h?t v? « h? mi?n d?ch » c?a gi?i tr?. Tuy nhiên, Libération c?ng nh?n m?nh là giáo d?c không th? gi?i quy?t h?t m?i vi?c. Quá kh? không bao gi? l?p l?i cùng m?t ki?u. Sách v? c?ng không d?y chúng ta ?i?u gì là các ch? ?? ??c tài s? ra sao trong m?t th? gi?i k? thu?t s? và trong b?i c?nh toàn c?u hóa.

Nh?ng trong m?t th? gi?i ???c toàn c?u hóa, kinh nghi?m c?a ng??i này này s? giúp ng??i khác bi?t ??nh h??ng. Thông tin không ch? giúp gi?i tr? bi?t cách so sánh hay phân tích phê bình, mà còn có th? d?y h? bi?t cách t? b?o v? ?? ch?ng ?? t?t h?n các th? ch? ??c tài. Quen nói v? m?i th? trên Internet, các th? h? s?ng ? th?i ??i công ngh? s? nên nhanh chóng tìm hi?u th? nào là s? b?p bênh trong m?t ch? ?? ??c tài.

Pháp : Nh?ng g??ng m?t nghèo ?ói m?i

Trong l?nh v?c xã h?i Pháp, báo Công giáo La Croix và báo kinh t? Les Echos quan tâm t?i tình tr?ng ?ói nghèo nhân d?p t? ch?c C?u T? Công Giáo (Secours catholique) công b? báo cáo th??ng niên v? ?ói nghèo. Trong bài vi?t « Các khuôn m?t nghèo ?ói ngày càng ?a d?ng », báo La Croix cho bi?t ngoài các gia ?ình, nh?t là các gia ?ình di dân n??c ngoài, C?u T? Công Giáo ghi nh?n thêm nhi?u ??i t??ng ng??i nghèo m?i, nh?t là ng??i có tu?i.

Có nhi?u lý do ??y ng??i ta vào c?nh ?ói nghèo ho?c khó thoát kh?i tình c?nh này : s? tan v? trong gia ?ình, nh?ng khó kh?n khác th??ng phát sinh trong cu?c s?ng, s? c?t gi?m ti?n tr? c?p xã h?i …

Báo cáo c?a t? ch?c C?u T? Công Giáo c?ng chú ý t?i tình tr?ng nhi?u ng??i trên 50 tu?i r?i vào tình tr?ng b?p bênh. H? là nh?ng ng??i có s? nghi?p không suôn s?, và tr? c?p h?u trí r?t th?p. Ngoài ra, còn ph?i k? t?i nh?ng ng??i ng?p nghé ng??ng nghèo : thu nh?p không ?? th?p ?? x?p vào di?n ng??i nghèo, nh?ng c?ng không ?? chi tiêu trong cu?c s?ng, nh?t là do chi phí cho nhà ?, ch?t ??t, giao thông… t?ng quá cao.

Báo kinh t? Les Echos ghi nh?n : « ?ói nghèo lan t?a khi?n t? ch?c C?u T? Công Giáo lo ng?i ». Les Echos quan tâm t?i tình tr?ng ngày càng có nhi?u ng??i không thu?c di?n nghèo, không ???c h??ng tr? c?p xã h?i cho ng??i nghèo, nh?ng ph?i nh? t?i s? tr? giúp t? ch?c C?u T? Công Giáo. Nh?ng ng??i n??c ngoài nói ti?ng Pháp không th?o, không có ch? ? ?n ??nh, nh?ng ng??i cha không có con ? cùng và không ???c h??ng ti?n h? tr? c?a Qu? Tr? C?p Gia ?ình CAF c?ng là nh?ng ng??i d? b? ?nh h??ng nh?t.

Pháp : ng??i nh?p c? ngày càng có trình ?? h?c v?n cao

V?n liên quan ??n n??c Pháp nh?ng v? ng??i nh?p c?, trong bài vi?t « Nh?ng ng??i nh?p c? ngày càng có trình ?? cao », báo kinh t? Les Echos trích m?t nghiên c?u c?a Vi?n Th?ng Kê Pháp INSEE theo ?ó, m?t ph?n ba s? ng??i trong ?? tu?i lao ??ng nh?p c? vào Pháp sau n?m 1998 có b?ng ??i h?c.

Theo nghiên c?u mà INSEE công b? hôm qua 07/11/2018, n?m 2015, trên toàn n??c Pháp có h?n 6 tri?u ng??i nh?p c?, t??ng ???ng 9,3% dân s? Pháp. N?u ch? tính s? ng??i trong ?? tu?i lao ??ng, t? l? này là 10%. Nhóm dân nh?p c? trong ?? tu?i lao ??ng t?i t? Nam Âu là nh?ng ng??i s?ng ? Pháp lâu nh?t (hai ph?n ba t?i Pháp tr??c n?m 1998), ti?p theo là B?c Phi.

45% s? ng??i n??c ngoài nh?p c? vào Pháp trong ?? tu?i lao ??ng là nh?m ?oàn t? v?i gia ?ình. Hai lý do chính khác là tìm vi?c làm (25%) và h?c hành (16%).

S? thay ??i l?n trong 15 n?m qua là có t?i 58% ng??i nh?p c? vào Pháp trong ?? tu?i lao ??ng là phái n?. S? ph? n? t?i Pháp ?? h?c hành c?ng nhi?u nh? nam gi?i. Nh?ng thay ??i l?n nh?t là trình ?? h?c v?n và ngh? nghi?p. Ch? có 42% s? ng??i n??c ngoài trong ?? tu?i lao ??ng có trình ?? th?p. Trong s? nh?ng ng??i sang Pháp sau n?m 1998, m?t ph?n ba ?ã t?t nghi?p ??i h?c. Tr??c n?m 1998, t? l? này ch? là 21%.

33% s? ng??i nh?p c? trong ?? tu?i lao ??ng ?ánh giá công vi?c ??u tiên h? làm ? Pháp kém h?n so v?i trình ??, kinh nghi?m và n?ng l?c c?a h?. 33% s? ng??i ???c h?i cho bi?t trình ??, kh? n?ng c?a h? cao h?n so v?i yêu c?u công vi?c hi?n t?i.

Cu?ng chu? ?ê?
 
R?t ti?c, th?i h?n k?t n?i ?? h?t.