Nghe T?i n?p Podcast
  • 13h00 - 13h17 GMT
    Th?ng tin 12/11 13h00 GMT
  • 13h17 - 14h00 GMT
    Ph?n còn l?i c?a ch??ng trình 12/11 13h17 GMT
?? khai thác h?t n?i dung truy?n th?ng ?a ph??ng ti?n, b?n ph?i có ph?n b? tr? Flash trong trình duy?t c?a b?n. ?? có th? k?t n?i, b?n ph?i kích ho?t các cookie trong tham s? trình duy?t c?a b?n. ?? l??t web nhanh nh?t, website RFI t??ng thích v?i nh?ng trình duy?t sau ?ay : Internet Explorer 8 và +, Firefox 10 và +, Safari 3 và +, Chrome 17 và + v.v..

Tham h?t ngan sách Y: Liên ?u b? ch? trích thiên v?

Tham h?t ngan sách Y: Liên ?u b? ch? trích thiên v?
 
B? tr??ng kinh t? Y Giovanni Tria và Pháp Bruno Le Maire trong cu?c h?p t?i Bruxelles ngày 5/11/2018. REUTERS/Francois Lenoir

Ý lao vào cu?c ?? s?c v?i Liên Hi?p Châu Âu trên v?n ?? ngân sách khi d? trù t?ng m?nh các kho?n chi tiêu công c?ng, ??y thâm h?t ngân sách Nhà n??c lên cao g?p ba l?n so v?i d? báo c?a chính quy?n ti?n nhi?m. Roma ch? trích Bruxelles ??i x? b?t công.

Trên nguyên t?c tu?n sau, th? t??ng Giuseppe Conte ph?i trình lên ?y Ban Châu Âu m?t d? lu?t tài chính m?i cho n?m 2019 sau th?t b?i cách nay ba tu?n. Quan h? gi?a Liên Hi?p Châu Âu v?i m?t thành viên sáng l?p là Ý ?ang tr?i qua sóng gió.

Là n?n kinh t? l?n th? t? trong kh?i euro, qu?c gia có m?ng l??i công nghi?p ?? s? th? nhì trong toàn Liên Âu, thua ??c nh?ng có tr?ng l??ng h?n c? c? xe công nghi?p c?a Anh hay c?a Pháp, Ý li?u có là m?m m?ng ??y châu Âu vào m?t cu?c kh?ng ho?ng m?i ?

Ngày 23/10/2018 Roma trình lên ?y Ban Châu Âu d? lu?t v? ngân sách cho tài khóa 2019, d? trù t?ng các kho?n chi tiêu công c?ng, ??y thâm h?t ngân sách lên 2,4 % GDP thay vì 0,8 % nh? chính quy?n ti?n nhi?m t?ng cam k?t. L?n ??u tiên trong l?ch s? c?a kh?i euro, ?y Ban Châu Âu ?ã bác b? v?n b?n nói trên và ?òi liên minh c?m quy?n t?i Ý "không ???c vung tay quá trán". ??ng c?c h?u La Ligua và Phong Trào 5 Sao (M5S) cùng tham gia chính ph?. Liên minh c?m quy?n này ch? tr??ng t?ng s?c mua cho ng??i dân sau nhi?u n?m th?t l?ng bu?c b?ng.

?u tiên cho các kho?n tr? c?p xã h?i

Tr? l?i ?ài truy?n hình Pháp France 24 ngh? viên châu Âu thu?c Phong Trào N?m Sao Fabio Massimo Castaldo gi?i thích vì sao Roma l?i xem vi?c t?ng ngân sách là m?t ?u tiên : « Lý do nào thúc ??y chúng tôi ??a ra quy?t ??nh t?ng ngân sách ? ??n gi?n là do có hàng tr?m ngàn ng??i ?ã b? các ngân hàng l?a g?t và gi? ?ây h? mong mu?n chính ph? hành ??ng m?t cách ??c l?p. H? mu?n Nhà n??c Ý th?c s? có m?t chính sách rõ ràng ?? giúp h?n 5 tri?u ng??i ?ang s?ng d??i ng??ng nghèo khó ???c h?i nh?p tr? l?i th? tr??ng lao ??ng. Chính vì th? mà Roma t?p trung vào bi?n pháp c?p thu nh?p cho các công dân ?? s? này ???c ?ào t?o ?? tìm l?i ???c m?t vi?c làm, ??ng th?i Ý c?ng ch? tr??ng t?ng các kho?n tr? c?p t?i thi?u ».

N??c Ý d? trù t?ng m?c l??ng h?u k? t? ngày 01/01/2019, h? tu?i t?i thi?u v? h?u, gi?m thu? cho gi?i ti?u th??ng. ?áng chú ý nh?t là k? ho?ch c?p m?c l??ng t?i thi?u cho ng??i nghèo, trong b?i c?nh t?i Ý, n?n kinh t? l?n th? ba trong s? 19 n??c s? d?ng ??ng euro sau ??c và Pháp, có t?i 6,5 tri?u ng??i s?ng d??i ng??ng nghèo khó.

Theo gi?i thích c?a liên minh c?m quy?n t?i Ý, các bi?n pháp này nh?m kh?c ph?c h?u qu? t? kh?ng ho?ng tài chính 2008. GDP c?a Ý cho ??n n?m 2017 v?n còn th?p h?n ??n 8 % so v?i h?i n?m 2008 và 11,7 % dân Ý trong tu?i lao ??ng không có vi?c làm. T? l? th?t nghi?p c?a Ý cao h?n so v?i m?c trung bình trong Liên Hi?p Châu Âu ??n 3 ?i?m.

Nh?ng bi?n pháp t?n kém

Hi?m n?i, m?i bi?n pháp ???c thông báo nói trên ??u r?t t?n kém. Theo th?m ??nh c?a c? quan th?ng kê qu?c gia Ý, ch? riêng d? án c?p thu nh?p t?i thi?u cho 6,5 tri?u ng??i nghèo ?òi h?i Roma ph?i d? trù m?t ngân sách 10 t? euro. Còn bi?n pháp t?ng l??ng h?u t?n thêm 80 t?. T?t c? nh?ng bi?n pháp này ?è n?ng lên núi n? v?n ?ã v??t quá toàn b? c?a c?i mà n??c Ý có th? t?o ra.

Tuy nhiên, thâm h?t ngân sách c?a chính quy?n Ý vào n?m t?i v?n tuân th? quy ??nh chung c?a kh?i euro. V?y thì t?i sao t? l? 2,4 % GDP thâm h?t ngân sách c?a Ý l?i gây nhi?u tranh cãi, khi bi?t r?ng ng??ng t?i ?a ???c châu Âu cho phép là 3 %. Sát c?nh v?i Ý là Pháp, thâm h?t ngân sách c?a Paris cho cùng th?i k? ???c d? trù ? m?c 2,8 % t?c là còn cao h?n so v?i n??c Ý nh?ng Paris l?i không b? Bruxelles d?a tr?ng ph?t ?

Tr? l?i ?ài truy?n hình France 24, nhà báo ng??i Ý, Alberto Toscano, nh?n m?nh trên m?c n? kh?ng l? c?a m?t qu?c gia có tr?ng l??ng kinh t? t??ng ???ng v?i 15 % c?a toàn Liên Hi?p Châu Âu : « Ý là m?t qu?c gia n? n?n ch?ng ch?t. N? công lên t?i 2.300 t? euro, t??ng ???ng v?i 131 % t?ng s?n ph?m n?i ??a. N?m ngoái, Roma ?ã ph?i chi ra 65 t? euro ch? ?? tr? ti?n lãi cho các ch? n?. N??c Ý r?t c?n ??n th? tr??ng tài chính và n?u nh? chính ph? ph?i tr? giá ??t h?n khi ?i vay thì ?ây s? là gánh n?ng ??i v?i t?t c? các công dân Ý. Ch? tr??ng vô trách nhi?m c?a Nhà n??c Ý ?ánh th?ng vào túi ti?n c?a ng??i dân Ý ».

Châu Âu kh?t khe v?i Ý ?

Thâm h?t ngân sách 2,4 % so v?i GDP mà chính ph? Ý d? trù không v??t quá ng??ng 3 % nh? quy ??nh c?a kh?i euro. ?? so sánh thì n?m 2011 khi kh?ng ho?ng Hy L?p bùng n?, b?i chi ngân sách Nhà n??c c?a chính quy?n Athens là 16 %.

Nhìn t? Roma, ?y Ban Châu Âu ?ã thiên v?, b?i vì Ý không là qu?c gia duy nh?t trong kh?i euro t?ng ngân sách. Fabio Massimo Castaldo, ngh? viên châu Âu thu?c Phong Trào 5 Sao so sánh : « Có nhi?u qu?c gia khác t?ng vi ph?m nguyên t?c chung c?a Liên Hi?p Châu Âu. Pháp ?ã nhi?u l?n vi ph?m nh?ng r?i không b? k? lu?t. T?i sao có s? phân bi?t ??i x? nh? v?y ? T?i sao lãnh ??o châu Âu là ông Juncker khoan nh??ng v?i Pháp nh?ng l?i ?òi ph?t Ý ? Nhìn xa h?n n?a, trong quá kh?, ??c c?ng t?ng v??t quá ng??ng thâm h?t ngân sách quy ??nh. ?ã có lúc kho?n b?i chi c?a ??c còn cao h?n c? so v?i GDP c?a c? v??ng qu?c B? nh?ng không m?t ai ph?t chính quy?n Berlin c?. Thành th?, câu h?i ? ?ây là các quy ??nh c?a châu Âu có ???c áp d?ng v?i t?t c? các n??c thành viên hay không hay ??y còn tùy thu?c vào cách di?n gi?i và Bruxelles ch?i trò "s?n ?n tùy m?t" » ?

Giáo s? Patrick Martin Genier tr??ng Khoa H?c Chính Tr? Paris tr? l?i ?ài truy?n hình France 24 không ??ng ý v?i phân tích v? thái ?? bên tr?ng bên khinh mà ngh? viên châu Âu Castaldo v?a nêu. Ông nh?n m?nh ??n nh?ng khác bi?t c? b?n gi?a tr??ng h?p c?a Pháp và Ý : « Pháp ???c Liên Hi?p Châu Âu ?u ?ãi. Nh?ng ??ng th?i có ba khác bi?t r?t l?n gi?a Pháp và Ý. Th? nh?t là khác bi?t v? m?c n? công. N? công c?a Ý t??ng ???ng v?i 131 % GDP n??c này, c?a Pháp là 97 % so v?i v?i t?ng s?n ph?m n?i ??a. ?i?u này h?t s?c quan tr?ng. Khác bi?t th? nhì là ?? tài tr? cho ngân sách, thì các chính ph? ph?i ?i vay trên th? tr??ng tài chính. M?c lãi ?i vay tùy thu?c vào ?i?m tín nhi?m c?a m?i qu?c gia. ?i?m c?a Pháp cao g?n b?ng so v?i c?a ??c. Ng??c l?i Ý ?ang b? các c? quan th?m ??nh tài chính ch?m ?i?m th?p. Khác bi?t sau cùng gi?a Pháp và Ý là Paris huy ??ng ngân sách Nhà n??c ?? ??u t? còn trong tr??ng h?p c?a Roma, b?i chi s? kéo dài. Ý t?ng các kho?n chi tiêu không nh?m nâng c?p gu?ng máy s?n xu?t và không ?óng góp gì thêm cho t?ng tr??ng. ??y là ch?a k?, chính ph? Ý thông báo thâm h?t ngân sách 2,4 % c?n c? trên m?t t? l? t?ng tr??ng cao h?n so v?i các d? phóng c?a các c? quan nghiên c?u ??c l?p ».

Công lu?n Ý ?

Vào lúc mà chính ph? Ých?p nh?n ???ng ??u v?i Bruxelles trên v?n ?? ngân sách, t?ng chi tiêu ?? b?m thêm mãi l?c cho ng??i dân, thì công lu?n Ý ngh? gì v? « ngân sách vì dân » ?ó ? Trung tu?n tháng 10 trong cu?c h?p ??i h?i các doanh nhân Ý, gi?i ch? không hài lòng khi th?y 80 % các kho?n chi tiêu ph? tr?i d? trù vào n?m t?i là nh?m b?m thêm s?c mua cho ng??i dân. Hi?p h?i các ch? công ty ? Ý ti?c là chính ph? không dành ?u tiên cho các ch??ng trình ??u t? nh?m hi?n ??i hóa c? máy công nghi?p ?ang b? xu?ng c?p. H?u qu? kèm theo là v?i ?à này, n?ng su?t có nguy c? gi?m s?t, Ý s? m?t th? ph?n trên tr??ng qu?c t?.

Lo ng?i th? nhì là chính quy?n liên minh gi?a Phong Trào N?m Sao và ??ng c?c h?u Ligua không nh?c nhi?u ??n các công trình nâng c?p c? s? h? t?ng. Trong khi ?ó m?t ph?n công lu?n Ý còn bàng hoàng sau tai n?n s?p ???ng xa l? t?i Genova h?i tháng 8 v?a qua. Nhi?u nhà quan sát cho r?ng nh?ng tai n?n t??ng t? có th? x?y ra.

Hy v?ng tránh ???c kh?ng ho?ng

Tr? l?i v?i cu?c ?? s?c gi?a chính quy?n c?a th? t??ng Conte v?i ?y Ban Châu Âu v? ngân sách Ý : Li?u ?ây có là nguyên nhân d?n t?i m?t cu?c kh?ng ho?ng m?i trong khu v?c ??ng euro hay không ?

Tr??c m?t có hai y?u t? cho phép tr? l?i ph?n nào câu h?i này. Th? nh?t, Ý luôn kh?ng ??nh quy?t tâm ? l?i trong eurozone và không có ý ??nh ??y châu Âu vào m?t c?n bão m?i. ?i?u ?ó có ngh?a là chính quy?n Giuseppe Conte s? có m?t s? nh??ng b? làm h? nhi?t c?ng th?ng v?i Bruxelles. Dù v?y thái ?? c?ng r?n c?a Roma trong tay hai ??ng Ligua và Phong Trào N?m Sao ?ang thách th?c các n?n kinh t? y?u kém khác c?a kh?i euro. Do lo ng?i v? tr??ng h?p c?a Ý, gi?i ??u t? ?òi Hy L?p, Tây Ban Nha và B? ?ào Nha ?i vay n? v?i lãi su?t cao h?n.

Th? hai là v? phía ?y Ban Châu Âu, tuy gia h?n cho Roma ??n tu?n sau ?? trình m?t b?n d? th?o m?i v? ngân sách và d?a m? th? t?c ph?t n??c Ý n?u thành viên này không « vào khuôn phép ». Nh?ng trên th?c t? theo phân tích c?a kinh t? gia Rémi Bourgeot c?ng tác viên c?a Vi?n Quan H? Qu?c T? và Chi?n L??c Pháp, Bruxelles có th? s? ch? « gi? cao ?ánh kh? ». Ph?t Roma l?i càng làm d?y lên tinh th?n bài châu Âu c?a ng??i dân Ý ??ng th?i càng ??y qu?c gia này ??n sát b? v?c th?m tài chính. Liên Hi?p Châu Âu nói chung, kh?i euro nói riêng không có kh? n?ng và không ?? s?c ?? l?i ph?i ??i m?t v?i m?t cu?c kh?ng ho?ng tài chính sau nh?ng gì ?ã x?y ra v?i Hy L?p.


Cu?ng chu? ?ê?

  • Y - CH?U ?U

    Bruxelles bác ngan sách Y, cho Roma ba tu?n ?? ?i?u ch?nh

    ?? bi?t thêm

  1. 1
  2. 2
  3. 3
  4. ...
  5. trang sau >
  6. trang cu?i >
Các ch??ng trình
 
R?t ti?c, th?i h?n k?t n?i ?? h?t.