Nghe T?i n?p Podcast
  • 13h00 - 13h17 GMT
    Th?ng tin 12/11 13h00 GMT
  • 13h17 - 14h00 GMT
    Ph?n còn l?i c?a ch??ng trình 12/11 13h17 GMT
?? khai thác h?t n?i dung truy?n th?ng ?a ph??ng ti?n, b?n ph?i có ph?n b? tr? Flash trong trình duy?t c?a b?n. ?? có th? k?t n?i, b?n ph?i kích ho?t các cookie trong tham s? trình duy?t c?a b?n. ?? l??t web nhanh nh?t, website RFI t??ng thích v?i nh?ng trình duy?t sau ?ay : Internet Explorer 8 và +, Firefox 10 và +, Safari 3 và +, Chrome 17 và + v.v..
QU?C T?

B?u c? gi?a k?: Bài tr?c nghi?m c?a t?ng th?ng Trump tr??c dan M? và qu?c t?

media C?nh m?t phòng phi?u ? Manhattan, New York City, Hoa K?, ngày 6/11/2018. REUTERS/Andrew Kelly

Ch?ng hay ?ng h? ông Donald Trump ? Ch?a bao gi? m?t k? b?u c? gi?a k? l?i có tác ??ng nh? m?t bài tr?c nghi?m v?i ng??i ??ng ??u hành pháp M? nh? k? b?u c? gi?a k? 2018. ?ây c?ng là cu?c b? phi?u thu hút s? chú ý ??c bi?t c?a c? th? gi?i không kém gì cu?c b?u c? t?ng th?ng M?.

Hôm nay 06/11/2018, h?n 200 tri?u c? tri M? ???c kêu g?i tham gia cu?c b?u c? gi?a k? quy mô, ??ng th?i gây chia r? sâu r?ng ??n nh? v?y. Và cu?c b? phi?u l?n này ?ã nhanh chóng chuy?n h??ng thành m?t "hàn th? bi?u" ??i v?i t?ng th?ng ???ng nhi?m Donald Trump.

N?m 2016, nhà t? phú Donald Trump b?t ng? ??c c? t?ng th?ng. Trong hai n?m qua - n?a nhi?m k? t?ng th?ng- ông Trump ?ã lãnh ??o n??c M? theo cách riêng c?a mình. Không ít l?n c? th? gi?i s?ng s? b?i phong cách c?ng nh? nh?ng quy?t ??nh c?a v? t?ng th?ng M? trung thành ???ng l?i « N??c M? tr??c tiên ». Chính hai n?m c?m quy?n ??y sóng gió và gây nhi?u tranh cãi ?ã là lý do ?? cu?c b?u c? gi?a k? này bi?n thành bài tr?c nghi?m ?? ng??i dân M? ?ánh giá nh?ng gì mà ông Trump ?ã theo ?u?i và th?c hi?n t? khi b??c chân vào Nhà Tr?ng.

Ý th?c ???c t?m m?c quan tr?ng c?a k? b?u c? này ??i v?i hai n?m còn l?i c?a nhi?m k?, ?ích thân t?ng th?ng Trump ?ã can d? vào chi?n d?ch v?n ??ng tranh c? cho các ?ng viên C?ng Hòa, c? nh? b?n thân ông là ?ng viên ch? ch?t. Theo nh?t báo Le Monde, h?n m?t tháng qua, t?ng th?ng Trump liên ti?p có m?t ? 15 cu?c mít tinh v?n ??ng c? tri. N?u tính t? mùa hè này, là kho?ng ba ch?c cu?c, ?? truy?n n?ng l??ng ??n hàng tr?m tri?u ng??i ?ng h? trên kh?p c? n??c. C?u phát ngôn viên H? Vi?n, Newt Gingrich, m?t ng??i thân c?n v?i ông Trump, ???c le Figaro trích d?n trong s? báo hôm 30/10 nói : « ?ây là chi?n d?ch tranh c? t?ng th?ng th? 2. Ông (Trump) áp ??t s? th?ng tr? ? ??ng C?ng Hòa kiên quy?t h?n b?t k? t?ng th?ng nào th?i hi?n ??i ».

?ây c?ng là cu?c b? phi?u sôi ??ng nh?t n??c M? k? t? hai th?p niên tr? qua và ???c gi?i quan sát ?ánh giá là m?t k? b?u c? gây chia r? nghiêm tr?ng nh?t t?i Hoa K?. Th?m chí ?ã xu?t hi?n bóng dáng b?o l?c gi?a chi?n d?ch tranh c?, nh? nhi?u v? bom th? g?i ??n nhà Obama, Clinton, r?i ti?p ?ó là v? x? súng kinh hoàng trong nhà th? Do Thái giáo ? Pittsburgh.

Phía ??ng Dân Ch? nhân c? h?i này ch? ?ích danh t?ng th?ng Trump là ng??i ?ã chia r? n??c M? m?t cách có ch? ý. Nh?ng v? bùng phát b?o l?c sát ngày b?u c? ?ã làm d?y lên trong d? lu?n M? cu?c tranh lu?n ph?i ch?ng nh?ng phát ngôn d? d?n, gây s?c c?a t?ng th?ng M? ?ã ít nhi?u gây hi?u ?ng kích ??ng trong m?t ??t n??c ?a ch?ng t?c v?n ?ã b? phân hóa sâu s?c.

Hàng lo?t các ch? ?? khác c?ng n?i lên thành m?i quan tâm l?n c?a c? tri trong ??t này, nh? chuy?n ??i x? v?i ph? n?, ng??i nh?p c?, cu?c chi?n tranh th??ng m?i hay b?o hi?m y t?. T?t c? ??u liên quan ??n nh?ng ch? tr??ng, chính sách gây tranh cãi c?a t?ng th?ng Trump.

V? ??i n?i, k?t qu? b?u c? s? ph?n ánh ni?m tin mà ng??i dân M? dành cho ông ch? Nhà Tr?ng, hay c?ng có th? là c? h?i cho ông Trump kéo dài chi?n th?ng cho cu?c ch?y ?ua ? nhi?m k? ti?p theo.

Trên ph?m vi qu?c t?, cu?c b?u c? gi?a k? l?n này c?a n??c M? thu hút s? chú ý nhi?u nh?t c?a th? gi?i. Không ch? có các ??ng minh mà ngay c? các ??i th? c?a M? ??u theo dõi sát sao, ngóng ??i k?t qu? c?a cu?c b?u c? hôm nay. B?i vì, t??ng quan l?c l??ng sau cu?c b?u c? s? tác ??ng ??n bàn c? chính tr? qu?c t? c?ng nh? ph?n ?ng c?a nhi?u qu?c gia t?ng b? ?nh h??ng c?a các quy?t sách ??i ngo?i g?n ?ây c?a t?ng th?ng Trump, nh? t??ng lai th?a thu?n h?t nhân Iran - v?n ?ã b? t?ng th?ng Trump xé b?, vi?n ?nh l?nh c?m v?n Nga c?ng nh? cu?c chi?n th??ng m?i M? - Trung và chi?n l??c b?o h? m?u d?ch s? ?i v? ?âu.

Các cu?c th?m dò d? lu?n t?i M? tr??c ngày b?u c? ??u có chung m?t xu h??ng: h? th?ng l?p pháp, ki?m soát quy?n l?c c?a M?, s? ???c chia l?i. ??ng Dân Ch? có th? giành l?i ???c ?a s? ? H? Vi?n, phe C?ng Hòa c?a t?ng th?ng ti?p t?c n?m ?a s? ? Th??ng Vi?n.

Th? nh?ng, ?ó v?n ch? là d? báo. Nh?ng gì ?ã di?n ra trong k? b?u c? t?ng th?ng M? 2016 bu?c các nhà quan sát ph?i th?n tr?ng.

Cu?ng chu? ?ê?
 
R?t ti?c, th?i h?n k?t n?i ?? h?t.