Nghe T?i n?p Podcast
  • 13h00 - 13h17 GMT
    Th?ng tin 12/11 13h00 GMT
  • 13h17 - 14h00 GMT
    Ph?n còn l?i c?a ch??ng trình 12/11 13h17 GMT
?? khai thác h?t n?i dung truy?n th?ng ?a ph??ng ti?n, b?n ph?i có ph?n b? tr? Flash trong trình duy?t c?a b?n. ?? có th? k?t n?i, b?n ph?i kích ho?t các cookie trong tham s? trình duy?t c?a b?n. ?? l??t web nhanh nh?t, website RFI t??ng thích v?i nh?ng trình duy?t sau ?ay : Internet Explorer 8 và +, Firefox 10 và +, Safari 3 và +, Chrome 17 và + v.v..
QU?C T?

M? tr?ng ph?t Iran, Liên Hi?p Chau ?u b?t l?c

media L?nh ??o Ngo?i Giao Liên Hi?p Chau ?u Federica Mogherini t?i H?i ngh? á-?u ASEM t?i Buxelles, B? ngày 18/10/2018. REUTERS/Piroschka van de Wouw/File Photo

Bruxelles ph?i ra « tuyên b? chính tr? » sau khi Washington thông báo ??t tr?ng ph?t th? hai ch?ng Iran. ?ó là tín hi?u duy nh?t c?a Liên Hi?p Châu Âu mà gi?i quan sát ghi nh?n ???c h?i tu?n tr??c, vài ngày tr??c khi các bi?n pháp nh?m vào lãnh v?c d?u khí và ngân hàng c?a Iran b?t ??u có hi?u l?c k? t? th? Hai 05/11/2018. Ph?n ?ng cho có l? này ph?n ?nh thái ?? b?t l?c c?a 28 thành viên Liên Hi?p Châu Âu tr??c quy?t ??nh c?a Hoa K?. Vì sao và h? qu? ?

Theo ?u?i m?t chính sách ch?ng ch? ?? H?i Giáo Iran t? khi nh?m ch?c vào tháng 01/2017, t?ng th?ng M? Donald Trump xem hi?p ??nh h?t nhân ký v?i Iran vào n?m 2015 là m?t sai l?m th?m h?i c?a ng??i ti?n nhi?m, ph?i h?y b? và tái l?p tr?ng ph?t ?? bu?c Teheran th??ng l??ng m?t hi?p ??nh m?i theo ?i?u ki?n c?a M?.

L?nh tr?ng ph?t lãnh v?c d?u khí và ngân hàng có hi?u l?c vào hôm nay là ??t th? hai. ??t tr?ng ph?t kinh t? ??u tiên ban hành vào ngày 07 tháng 08 nh?m vào b?n lãnh v?c : Phong t?a chuy?n ngân, nh?p kh?u nguyên li?u, nh?p kh?u trang thi?t b? xe h?i và hàng không.

Ph?n ?ng c?a châu Âu lúc ?ó khá m?nh nh?ng c?ng khá ch?m. Ph?i ??n ngày 25/09, Bruxelles m?i loan báo thành l?p m?t « h? th?ng m?u d?ch » SPV cho phép Iran ti?p t?c bán d?u h?a không qua ?ô la M?. ??i l?i, châu Âu b?o v? ???c ??u t? t?i Iran và nh?t là thuy?t ph?c Teheran tôn tr?ng hi?p ??nh h?t nhân. M?i lo c?a châu Âu là tránh cho kinh t? Iran s?p ??, giúp cho phe ???c g?i là c?i cách t?n t?i và tránh cho Trung ?ông m?t cu?c xung ??t lan r?ng.

Th? nh?ng, sáng ki?n « h? th?ng m?u d?ch » c?a Bruxelles lách né c?m v?n c?a M? không hi?u qu? vì c?n s? ??ng thu?n và tham gia c?a các qu?c gia ngoài châu Âu, nh?t là ?n ?? và Trung Qu?c cho ??n nay không nói rõ ý ??nh.

Ph?n ?ng c?a M? trái l?i r?t nhanh chóng. C? v?n an ninh t?ng th?ng M?, ông John Bolton c?nh báo : "Chúng tôi không ?? cho châu Âu hay b?t k? n??c nào lách né các bi?n pháp tr?ng ph?t".

Gi?i lãnh ??o Iran c?ng hoài nghi v? hi?u n?ng c?a sáng ki?n châu Âu. Cho dù Iran không s? d?ng ?ô la ?? mua bán nh?ng vi?c chuy?n ngân, trên th?c t?, ph?i quan trung gian các t?p ?oàn qu?c t?, mà các t?p ?oàn này r?t s? m?t th? tr??ng Hoa K? v?i 600 t? ?ô la hàng n?m.

Do v?y mà ngay t? tháng 8, hàng lo?t ??i công ty nh? Total, Engie, PSA, CMA-CGM c?a Pháp hay Daimler-Mercedes cùng nhi?u chi nhánh ngân hàng c?a ??c thông báo ng?ng ho?t ??ng ? Iran.

Tr??c ??t tr?ng ph?t th? nh?t, b?n nhà ngo?i giao hàng ??u c?a châu Âu, trong ?ó có bà Helga Schmidt, ng??i ??c, cánh tay m?t c?a tr??ng ??i di?n ngo?i giao Liên Hi?p Châu Âu Federica Mogherini, ?ã ?àm phán gay go v?i chính quy?n Trump su?t 4 tháng. Hai bên ??t ???c m?t d? th?o th?a hi?p, nh?ng Donald Trump g?t b?. (Le Monde 03/11/2018).

M?t tu?n tr??c khi ??t tr?ng ph?t th? hai có hi?u l?c, m?t ngu?n tin t? ?y Ban Châu Âu cho bi?t « t? ch?c tr? ??a Washington cho dù ch? là hành ??ng bi?u t??ng và khó thành công, ph?i ch?ng t? là châu Âu quy?t tâm giao th??ng v?i Iran và M? không có quy?n ??n ph??ng phá h?y hi?p ??nh h?t nhân ».

Trong ??t tr?ng ph?t th? hai này, Donald Trump b?t châu Âu tr? giá n?ng. Trong danh sách các n??c ???c ??c mi?n, cho phép ti?p t?c mua d?u khí c?a Iran trong m?t th?i gian, tr? b?t ng?, d??ng nh? không có Liên Âu.

Cu?ng chu? ?ê?
 
R?t ti?c, th?i h?n k?t n?i ?? h?t.