Nghe T?i n?p Podcast
  • 13h00 - 13h17 GMT
    Th?ng tin 12/11 13h00 GMT
  • 13h17 - 14h00 GMT
    Ph?n còn l?i c?a ch??ng trình 12/11 13h17 GMT
?? khai thác h?t n?i dung truy?n th?ng ?a ph??ng ti?n, b?n ph?i có ph?n b? tr? Flash trong trình duy?t c?a b?n. ?? có th? k?t n?i, b?n ph?i kích ho?t các cookie trong tham s? trình duy?t c?a b?n. ?? l??t web nhanh nh?t, website RFI t??ng thích v?i nh?ng trình duy?t sau ?ay : Internet Explorer 8 và +, Firefox 10 và +, Safari 3 và +, Chrome 17 và + v.v..
QU?C T?

M? ??y Iran vào vòng tay Trung Qu?c

media Iran trong "t?m ng?m" c?a Donald Trump t?i ??i H?i ??ng Liên Hi?p Qu?c 2018. REUTERS/Carlo Allegri

Hai ngày liên ti?p, t?i tr? s? Liên Hi?p Qu?c, t?ng th?ng Hoa K? liên t?c ch?a m?i dùi vào Iran, lên án thái ?? "ngày càng hung h?ng c?a Teheran". Theo chuyên gia Pháp, giám ??c Vi?n Quan H? Qu?c T? và Chi?n L??c IRIS, Pascal Boniface, cô l?p Iran có l?i cho Trung Qu?c và Nga.

Trong ngày ??u tiên khai m?c khóa h?p ??i H?i ??ng Liên Hi?p Qu?c (25/09/2018), t?ng th?ng Trump và Rohani ?? s?c v?i nhau qua hai bài di?n v?n cách nhau ch? vài gi?. Washington kêu g?i c?ng ??ng qu?c t? cô l?p Teheran, còn Iran lên án Hoa K? mu?n l?t ?? ch? ??. M?t hôm sau, ch? trì cu?c h?p c?a H?i ??ng B?o An, Donald Trump cam k?t n??c M? s? ban hành nh?ng bi?n pháp tr?ng ph?t "c?ng r?n h?n bao gi? h?t ?? ch?ng l?i ác tâm c?a Iran".

Tr??c m?t, ??i ?a s? các thành viên c?a H?i ??ng B?o An Liên Hi?p Qu?c không m?y h??ng ?ng kêu g?i qu?c t? cô l?p Iran ???c t?ng th?ng M? nêu ra. Nga, m?t ??ng minh thân thi?t c?a Iran, qua l?i ngo?i tr??ng Serguei Lavrov ?áp tr? : "Vi?c Hoa K? rút kh?i th?a thu?n h?t nhân Iran, là m?t m?i ?e d?a ??i v?i Hi?p ??nh Ch?ng Ph? Bi?n V? Khí Nguyên T?."

Hai thành viên th??ng tr?c khác trong H?i ??ng B?o An Liên Hi?p Qu?c là Anh và Pháp - v?n là nh?ng ??ng minh c?t lõi c?a Hoa K?, c?ng không tán ??ng quan ?i?m c?a Washington v? h?t nhân Iran.

Th? t??ng Anh Theresa May cho r?ng th?a thu?n h?t nhân n?m 2015 ký k?t t?i Vienna gi?a Teheran v?i 5 thành viên th??ng tr?c c?a H?i ??ng B?o An và ??c là "ph??ng ti?n t?t nh?t ?? ng?n ng?a Iran phát tri?n v? khí nguyên t?".

T?ng th?ng Pháp Emmanuel Macron kh?ng ??nh : "Không th? gi?i quy?t h?t nhân Iran b?ng các bi?n pháp tr?ng ph?t". Chính vì mu?n tránh ?? b? v? lây vì l?nh tr?ng ph?t c?a M? nh?m vào Iran, Liên Hi?p Châu Âu ?ang hình thành m?t c? ch? ?? có th? ti?p t?c giao th??ng v?i Teheran mà không c?n s? d?ng ??ng ?ô la.

Trong b?i c?nh h?t nhân Iran ?ang làm lu m? nhi?u h? s? quan tr?ng nhân khóa h?p ??i H?i ??ng Liên Hi?p Qu?c 2018, tr? l?i Jean Baptiste Marot ?ài RFI, ông Pascal Boniface, giám ??c Vi?n Quan H? Qu?c T? và Chi?n L??c - IRIS nh?n m?nh : Hoa K? ?ang ??y Iran vào vòng tay Trung Qu?c.

Tr??c h?t chuyên gia Pháp, Pascal Boniface nh?c l?i vì sao t?ng th?ng M? ?ang d?n h?a l?c t?n công v? phía Iran.

Pascal Boniface- IRIS M?- Iran 27/09/2018 27/09/2018 Nghe

Pascal Boniface : T?ng th?ng Hoa K? ch? trích, hay nói ?úng h?n là ngay t? ??u, ông luôn ?? kích th?a thu?n v? h?t nhân Iran. Th?c ra thì Donald Trump thù ghét ch? ?? Iran và ông ý th?c ???c r?ng m?t ph?n công lu?n M?, ??c bi?t là thành ph?n c? tri b? phi?u cho ông, v?n c?m ghét Iran, k? t? n?m 1979 và t? sau v? b?t con tin M? t?i tòa ??i s? ? Teheran. T?ng th?ng Hoa K? c?ng bi?t r?ng Iran là m?t qu?c gia thù ngh?ch v?i Israel, mà ông thì l?i ch? tr??ng ?ng h? Israel h?t mình. Thêm vào ?ó, ông Donald Trump t? cáo Iran gây b?t ?n trong khu v?c Trung ?ông. Washington quy trách nhi?m cho Teheran t? kh?ng ho?ng Yemen, ??n vi?c Iran y?m tr? cho ch? ?? c?a Bachar al Alassad t?i Syria. T?u chung, Trump cáo bu?c Iran gây b?t ?n cho toàn khu v?c vùng V?nh.

RFI : Trong di?n v?n tr??c ??i H?i ??ng Liên Hi?p Qu?c n?m ngoái, c?a t?ng th?ng Hoa K?, ?ã có nh?ng l?i l? gay g?t nh?t nh?m vào B?c Tri?u Tiên : nào là d?a "tiêu di?t hoàn toàn" qu?c gia này, nào là g?i Bình Nh??ng là m?t "ch? ?? th?i nát". Donald Trump còn t?ng cho Kim Jong Un bi?t hi?u "Rocket Man"... ?? r?i 9 tháng sau, t?i Singapore nguyên th? Hoa K? và B?c Tri?u Tiên ?ã b?t tay nhau. T? ?ó t?i nay, ông Trump không ng?t l?i ca t?ng ông Kim Jong Un. Li?u r?ng Washington có áp d?ng chi?n l??c này v?i Iran hay không ?

Pascal Boniface : Không ??i nào ! B?i vì, tuy tình hình l?ng d?u v?i B?c Tri?u Tiên nh?ng Bình Nh??ng không h? t? b? v? khí h?t nhân. ??ng th?i, ?i?u mà ông Donald Trump g?i là m?t th?ng l?i ngo?i giao và ??y là nh? công lao c?a ông, thì s? th?t không h?n là nh? v?y : ??y không ph?i là m?t th?ng l?i ngo?i giao. Nh?ng bên c?nh ?ó, hai tr??ng h?p gi?a Iran v?i B?c Tri?u Tiên r?t khác nhau. Qua Iran, còn ph?i tính t?i c? m?t v? chi?n l??c c?a M? trong khu v?c. ?i?u ?ó liên quan t?i chính sách c?a Hoa K? ??i v?i ? R?p Xê Út, t?i m?i liên h? ??ng minh gi?a M? v?i Israel.

??i v?i B?c Tri?u Tiên bài toán ??n gi?n h?n. Nói cách khác, cho dù là còn nhi?u nghi v?n v? th?c tâm gi?i tr? v? khí h?t nhân c?a Bình Nh??ng, nh?ng ít ra, ??i v?i B?c Tri?u Tiên, ??i tho?i có l?i cho Donald Trump và t?ng th?ng M? c?n phô tr??ng th?ng l?i t? sau th??ng ??nh v?i Kim Jong Un. Ng??c l?i trong tr??ng h?p c?a Iran, ông Trump ch?ng có l?i gì và b?n thân ông ta c?ng không mu?n ??i tho?i v?i Iran.

RFI : V? phía Teheran, t?i Liên Hi?p Qu?c l?n này, t?ng th?ng Rohani ?ã ph?n công. M?t m?t ông lên án M? dùng ?òn kinh t? ?? "kh?ng b?" Iran, m?t khác t? cáo Washington "không còn che gi?u ý ?? mu?n l?t ?? ch? ??" t?i n??c C?ng Hòa H?i Giáo này. Ph?i ch?ng Iran khai thác tr? l?i lá bài ch?ng "?? qu?c M?" ?

Pascal Boniface : Vâng, có th? ngh? r?ng Iran l?i b?t ??u chi?n thu?t công kích, t? cáo các n??c thù ngh?ch dùng lá bài kh?ng b? ?e d?a Teheran. N??c này c?ng lên án M? có chính sách thù ngh?ch ??i v?i Iran, t? cáo Washington không tôn tr?ng lu?t ch?i qu?c t?. Trong khi ?ó thì theo quan ?i?m c?a ông Rohani, Iran tuân th? hi?p ??nh h?t nhân ???c ký k?t h?i n?m 2015. Iran s? ch?ng minh r?ng, chính Hoa K? m?i là y?u t? ?e d?a an ninh c?a khu v?c. Tôi ngh? là t?ng th?ng Rohani s? t?o cho Iran m?t hình ?nh t?t, ??a ra hình ?nh m?t qu?c gia yên bình, nh?ng l?i b? k? thù ?e d?a.

RFI : Tr??c c? t?a bao g?m 193 qu?c gia trong Liên Hi?p Qu?c c?ng nh? trong cu?c h?p thu h?p gi?a 15 thành viên th??ng tr?c và không th??ng tr?c c?a H?i ??ng B?o An, t?ng th?ng Trump liên ti?p t?n công Iran. Li?u chi?n l??c này có l?i cho M? hay không, hay là ng??c l?i, Washington càng mu?n cô l?p Teheran, thì l?i càng có l?i cho Nga và Trung Qu?c ?

Pascal Boniface : ??i v?i Nga thì chuy?n ?ã r?i, ch? y?u là qua m?i liên minh gi?a Teheran v?i Matxc?va t?i Syria. Còn v?i Trung Qu?c, chính B?c Kinh m?i là k? th?ng cu?c qua ván bài này. Trung Qu?c ngày càng g?n g?i h?n v?i Iran. N??c này có d?u h?a, mà Trung Qu?c ?ang c?n. Iran c?n ??u t? và Trung Qu?c thì th?a s?c ?áp ?ng nhu c?u c?a Teheran. Vi?c Hoa K? mu?n cô l?p Iran v?i các n??c ph??ng Tây, ngày càng ??y Iran vào vòng tay c?a Trung Qu?c. Tôi không ch?c ?ây là m?t tin vui ??i v?i các n??c ph??ng Tây.

RFI : Xin m?t câu h?i chót, v?i tình hu?ng hi?n nay li?u Liên Hi?p Châu Âu có th? làm ???c nh?ng gì ?? c?u vãn th?a thu?n h?t nhân v?i Iran và ?? tránh búa rìu tr?ng ph?t c?a chính quy?n Trump nh?m vào Teheran ?

Pascal Boniface : Châu Âu ph?n ??i M? rút kh?i hi?p ??nh h?t nhân v?i Iran, nh?ng rõ ràng là châu Âu ch? có th? ghi nh?n ?i?u ?y mà thôi. Câu h?i quan tr?ng ??t ra gi? ?ây là li?u Bruxelles có b?t bu?c ph?i ?i theo M? hay không, li?u châu Âu có ch?p nh?n ?? Donald Trump áp ??t và c?m Liên Âu giao th??ng v?i Iran hay không.

Chúng ta bi?t r?ng, Liên Hi?p Châu Âu ?ang hình thành m?t c? ch? ?? lách l?nh c?m v?n c?a Hoa K? nh?m vào Iran. Ngh?a là châu Âu tìm cách ?? có th? ti?p t?c trao ??i m?u d?ch v?i Iran mà không s? vi ph?m l?nh c?m v?n c?a M?. Chúng ta th?y châu Âu quy?t tâm tìm m?t ngõ thoát. Nh?ng trong ng?n h?n M? v?n áp d?ng chính sách thù ngh?ch v?i Iran và n?u Liên Âu có tìm ra m?t gi?i phát ?i ch?ng n?a thì ?ó c?ng là m?t gi?i pháp trong trung h?n. Tr??c m?t, châu Âu v?n ph?i ch?u thua.

Cu?ng chu? ?ê?
 
R?t ti?c, th?i h?n k?t n?i ?? h?t.