Nghe T?i n?p Podcast
  • 13h00 - 13h17 GMT
    Th?ng tin 12/11 13h00 GMT
  • 13h17 - 14h00 GMT
    Ph?n còn l?i c?a ch??ng trình 12/11 13h17 GMT
?? khai thác h?t n?i dung truy?n th?ng ?a ph??ng ti?n, b?n ph?i có ph?n b? tr? Flash trong trình duy?t c?a b?n. ?? có th? k?t n?i, b?n ph?i kích ho?t các cookie trong tham s? trình duy?t c?a b?n. ?? l??t web nhanh nh?t, website RFI t??ng thích v?i nh?ng trình duy?t sau ?ay : Internet Explorer 8 và +, Firefox 10 và +, Safari 3 và +, Chrome 17 và + v.v..
PHáP

1914-1918 : Cu?c chi?n th?m kh?c kéo dài 52 tháng

media Ng??i dan Paris tràn xu?ng ??i l? Grands Boulevards ? Paris, ?n m?ng ky k?t ?ình chi?n ngày 11/11/1918 gi?a quan ??i ??ng minh và ??c. STR / AFP

Th? Chi?n Th? Nh?t lôi kéo 70 qu?c gia trên th? gi?i vào vòng xoáy c?a chi?n tranh. Trong s? ?y, không ít v?n còn là nh?ng thu?c ??a c?a Anh, Pháp, Nga hay ??c vào ??u th? k? XX.

Mùa hè n?m 1918 khi chi?n tranh khai mào, ch? có kho?ng m?t ch?c qu?c gia ??c l?p d?n thân. Kho?ng 800 tri?u ng??i ch?u ?nh h??ng c?a cu?c chi?n mà tr?n ??a khoanh g?n ? châu Âu.

70 tri?u ng??i lính trên kh?p n?m châu b? huy ??ng trong cu?c chi?n 1914-1918. H?n 8 tri?u thanh niên Pháp b? ?i?u ra chi?n tr??ng ; Phía ??c là 13 tri?u, ?? ch? Áo - Hung là 9 tri?u, t??ng t? nh? v??ng qu?c Anh và các vùng thu?c ??a c?a Anh ; 18 tri?u ng??i lính Nga, 6 tri?u t?i Ý và 4 tri?u ? M? b? ??ng viên.

Cho ??n ?ình Chi?n, ngày 11/11/1918, ?ã có t?i 10 tri?u quân nhân ph?i xác trên các m?t tr?n ? s??n ?ông và s??n tây châu Âu ; 20 tri?u th??ng binh còn may m?n tr? v?.

1,4 tri?u lính Pháp ch?t tr?n, ??c là 2 tri?u. Nh?ng th?m kh?c nh?t là ??i v?i l?c l??ng c?a Serbia : tham chi?n v?i s? quân nhân khiêm t?n nh?t, nh?ng quân ??i Serbia l?i tr? giá ??t nh?t khi có t?i 3/4 quân nhân ch?t và b? th??ng.

52 tháng chinh chi?n c?ng ???c ?ánh d?u b?ng nh?ng tr?n ?ánh tàn kh?c nh? tr?n Verdun và trong vùng Somme ? mi?n ?ông b?c n??c Pháp n?m 1916, làm 1.970.000 n?n nhân (t? vong, b? th??ng ho?c m?t tích).

Trong cu?c ??i Chi?n ?y, theo th?m ??nh c?a gi?i s? gia qu?c t?, có kho?ng t? 5 ??n 10 tri?u th??ng dân b? ch?t vì bom ??n, vì c?nh ?ói nghèo hay ph?i di d?i ch? ?.

Tàn cu?c chi?n, còn l?i 60 tri?u tù bình, 10 tri?u ng??i t? n?n, 3 tri?u góa ph? và 6 tri?u ??a tr? m? côi. Phí t?n chi?n tranh t??ng ???ng v?i t? 3 ??n 4 l?n so v?i t?ng s?n ph?m n?i ??a c?a các n??c châu Âu. Nhi?u qu?c gia trên L?c ??a Già khánh t?n.

Cu?ng chu? ?ê?
 
R?t ti?c, th?i h?n k?t n?i ?? h?t.