Nghe T?i n?p Podcast
  • 13h00 - 13h17 GMT
    Th?ng tin 12/11 13h00 GMT
  • 13h17 - 14h00 GMT
    Ph?n còn l?i c?a ch??ng trình 12/11 13h17 GMT
?? khai thác h?t n?i dung truy?n th?ng ?a ph??ng ti?n, b?n ph?i có ph?n b? tr? Flash trong trình duy?t c?a b?n. ?? có th? k?t n?i, b?n ph?i kích ho?t các cookie trong tham s? trình duy?t c?a b?n. ?? l??t web nhanh nh?t, website RFI t??ng thích v?i nh?ng trình duy?t sau ?ay : Internet Explorer 8 và +, Firefox 10 và +, Safari 3 và +, Chrome 17 và + v.v..
CH?U á

Bi?n ??ng: L?n ??u tiên M? ?òi Trung Qu?c rút tên l?a kh?i Tr??ng Sa

media T? trái qua ph?i: B? tr??ng Qu?c Phòng Trung Qu?c Ng?y Ph??ng Hòa, ?y Viên Qu?c V? Vi?n Trung Qu?c D??ng Khi?t Trì, ngo?i tr??ng M? Mike Pompeo, b? tr??ng Qu?c Phòng M? James Mattis, h?p báo chung ngày 09/11/2018 t?i Washington (M?). REUTERS/Leah Millis

Tr??c th?m các h?i ngh? Th??ng ??nh ASEAN và Th??ng ??nh ?ông Á EAS t?i Singapore (13-15/11/2018), n?i v?n ?? Bi?n ?ông ch?c ch?n s? ???c g?i lên, Washington ngày 09 /11/2018 ?ã t?ng c??ng ?áng k? s?c ép trên B?c Kinh nhân ??i Tho?i Ngo?i Giao và An Ninh M?-Trung th??ng niên t?i th? ?ô Hoa K?. Không nh?ng th?ng th?ng bác b? yêu c?u c?a Trung Qu?c, mu?n M? d?ng các chi?n d?ch tu?n tra ? Bi?n ?ông, M? còn công khai lên ti?ng ?òi B?c Kinh ph?i tri?t thoái các lo?i tên l?a ra kh?i các ??o nhân t?o mà Trung Qu?c ?ã b?i ??p ? vùng qu?n ??o Tr??ng Sa.

Thái ?? c?ng r?n h?n lên c?a Hoa K? trên h? s? Bi?n ?ông ???c th?y m?t cách rõ ràng trong b?n thông cáo báo chí v? cu?c ??i Tho?i - th??ng ???c g?i là 2+2 - mà b? Ngo?i Giao M? công b? sau cu?c h?p gi?a ngo?i tr??ng M? Mike Pompeo và B? tr??ng Qu?c Phòng James Mattis v?i ?y Viên Qu?c V? ph? trách ??i ngo?i Trung Qu?c D??ng Khi?t Trì và b? tr??ng Qu?c Phòng Ng?y Ph??ng Hòa.

Công khai yêu c?u Trung Qu?c tri?t thoái các h? th?ng tên l?a

Trong ph?n nói riêng v? Bi?n ?ông, ngoài nh?ng l?i l? ngo?i giao th??ng th?y nh? « cam k?t duy trì hòa bình và ?n ??nh ? Bi?n ?ông… gi?i quy?t tranh ch?p m?t cách hòa bình… b?o ??m an toàn hàng không và hàng h?i… x? lý các r?i ro m?t cách xây d?ng… », gi?i quan sát ?ã ghi nh?n môt l?i yêu c?u B?c Kinh rút tên l?a kh?i Tr??ng Sa :

« Hoa K? kêu g?i Trung Qu?c rút các h? th?ng tên l?a ra kh?i các th?c th? tranh ch?p ? qu?n ??o Tr??ng Sa, và kh?ng ??nh tr? l?i r?ng t?t c? các n??c nên tránh gi?i quy?t tranh ch?p thông qua các hành vi c??ng ch? hay hù d?a ».

Theo t? báo Nh?t B?n The Japan Times, s? ra ngày 10/11, ?ây là l?n ??u tiên mà M? thúc gi?c Trung Qu?c tri?t thoái các h? th?ng tên l?a mà h? ?ã tri?n khai trên các th?c th? ?ang tranh ch?p ? Bi?n ?ông.

S? ki?n Washington tr?c ti?p và công khai kêu g?i b?ng v?n b?n Trung Qu?c rút tên l?a, th? hi?n m?t thái ?? c?ng r?n h?n lên t? phía Washington, vì cho ??n nay m?i quan ng?i c?a M? ch? ???c nêu lên m?t cách kín ?áo.

T? Japan Times ?ã nh?c l?i r?ng h?i tháng N?m v?a qua ch?ng h?n, L?u N?m Góc còn t? ch?i bình lu?n v? các thông tin tình báo cho bi?t là Trung Qu?c ?ã cho tri?n khai các lo?i tên l?a hành trình ch?ng h?m và phòng không trên 3 hòn ??o nhân t?o m?i ???c h? b?i ??p là ?ã Ch? Th?p, ?á Xu Bi và ?á Vành Kh?n.

Nh?c nh? B?c Kinh tôn tr?ng lu?t pháp qu?c t?

Ngoài chi ti?t c? th? liên quan ??n yêu c?u Trung Qu?c rút tên l?a, b?n thông cáo báo chí c?a b? Ngo?i Giao M? còn nh?c nh? B?c Kinh v? nhu c?u tôn tr?ng lu?t pháp qu?c t?, khi xác ??nh cam k?t « h?u thu?n quy?n t? do hàng h?i và hàng không và quy?n khai thác bi?n m?t cách h?p pháp trên tinh th?n tôn tr?ng lu?t l? qu?c t? ».

B?n thông cáo c?ng nêu lên thái ?? quan ng?i c?a M? khi xác nh?n r?ng trong cu?c h?p « Hoa K? ?ã th?o lu?n v? t?m quan tr?ng c?a vi?c m?i tàu thuy?n và máy bay quân s?, dân s? và c?a các l?c l??ng ch?p pháp, ??u ph?i ho?t ??ng m?t cách an toàn và chuyên nghi?p, phù h?p v?i lu?t l? qu?c t? ».

Nh?n xét này ?ã g?i ??n s? c? ngày 30/09/2018 t?i ?á Ga Ven (Tr??ng Sa) khi m?t chi?n h?m Trung Qu?c c? tình c?t ngang ???ng ?i c?a m?t khu tr?c h?m M?, gây nguy hi?m cho c? hai phía.

B?n thông cáo c?ng l?u ý r?ng « M? v?n quy?t tâm cho tàu thuy?n và máy bay ??n ho?t ??ng ? b?t c? n?i nào mà lu?t pháp qu?c t? cho phép ».

??u kh?u “n?y l?a” v? Bi?n ?ông trong cu?c h?p báo chung

Quan ?i?m c?ng r?n c?a M? trên h? s? Bi?n ?ông còn ???c hai b? tr??ng Ngo?i Giao và Qu?c Phòng M? th? hi?n trong cu?c h?p báo chung v?i hai tr??ng ?oàn Trung Qu?c sau cu?c ??i tho?i.

Khi ?? c?p ??n v?n ?? Bi?n ?ông, ngo?i tr??ng M? Mike Pompeo ?ã không ng?n ng?i công khai ch? trích Trung Qu?c v? vi?c quân s? hóa Bi?n ?ông khi tuyên b? r?ng Hoa K? « ti?p t?c bày t? quan ng?i v? các ho?t ??ng và chính sách quân s? hóa c?a Trung Qu?c ? Bi?n ?ông (và) yêu c?u Trung Qu?c th?c hi?n ?úng nh?ng cam k?t ?ã ??a ra tr??c ?ó trên v?n ?? này ».

Ph?n ?ng tr??c l?i ?? kích c?a ông Pompeo, ?y viên Qu?c V? Trung Qu?c D??ng Khi?t Trì ?ã cho r?ng B?c Kinh « có quy?n xây d?ng các c? s? qu?c phòng c?n thi?t » ? nh?ng khu v?c mà ông g?i là « lãnh th? » c?a Trung Qu?c. Không ch? th?, ông D??ng Khi?t Trì còn lên ti?ng c?nh cáo Hoa K? là ph?i « ?ình ch? vi?c ??a tàu chi?n và máy bay quân s? ??n g?n nh?ng ??o ?á c?a Trung Qu?c và d?ng nh?ng ho?t ??ng phá ho?i ch? quy?n Trung Qu?c ».

?òi h?i nói trên ?ã b? b? tr??ng Qu?c Phòng M? Mattis bác b? ngay sau ?ó khi ông tuyên b? : « Chúng tôi ?ã nói rõ r?ng Hoa K? s? ti?p t?c cho tàu và máy bay ??n ho?t ??ng ? b?t c? n?i nào lu?t qu?c t? cho phép. Hoa K? luôn kiên ??nh trong cam k?t v? m?t khu v?c ?n ??-Thái Bình D??ng t? do và c?i m?, m?t khu v?c xây d?ng trên n?n t?ng lu?t pháp và tr?t t? qu?c t? c?ng nh? s? ?n ??nh c?a toàn vùng ».

Trung Qu?c s? l?i làm ng? tr??c yêu c?u c?a M?

S?c ép trên ?ây c?a M? li?u có làm cho Trung Qu?c thay ??i thái ?? v? Bi?n ?ông hay không ? và c? th? là yêu c?u tri?t thoái tên l?a có ???c B?c Kinh ?áp ?ng hay không ? Trên v?n ?? này, m?t s? chuyên gia phân tích ???c nh?t báo The Japan Times trích d?n ?ã t? ý r?t hoài nghi.

Trên tài kho?n Twitter c?a mình, ông Jeffrey Ordaniel, chuyên gia t?i trung tâm nghiên c?u v? châu Á-Thái Bình D??ng Di?n ?àn Thái Bình D??ng (Pacific Forum) ? Hawaii cho r?ng dù ?ây là l?n ??u tiên mà M? lên ti?ng ?òi B?c Kinh rút tên l?a kh?i Tr??ng Sa, l?i kêu g?i này ít có kh? n?ng ???c Trung Qu?c l?ng nghe.

Theo chuyên gia Ordaniel, Trung Qu?c ?ã « không b? h? h?n gì » khi làm ng? tr??c l?i kêu g?i c?a M? tr??c ?ây, mu?n B?c Kinh d?ng vi?c b?i ??p và xây d?ng m?i ? Bi?n ?ông, vì v?y h? « không có lý do gì » ?? ?áp ?ng yêu c?u lúc này v? tên l?a.

Derek Grossman, m?t nhà phân tích qu?c phòng cao c?p t?i vi?n nghiên c?u Rand Corp. c?ng th?n tr?ng, cho r?ng Trung Qu?c có th? rút các h? th?ng tên l?a ra kh?i Tr??ng Sa trong m?t ??ng thái xây d?ng lòng tin ?? t? thi?n chí v?i M? vào lúc này. Tuy nhiên theo ông, B?c Kinh « có th? d? dàng tái tri?n khai lo?i v? khí này n?u quan h? M?-Trung c?ng th?ng tr? l?i ».

Cu?ng chu? ?ê?
 
R?t ti?c, th?i h?n k?t n?i ?? h?t.