Nghe T?i n?p Podcast
  • 13h00 - 13h17 GMT
    Th?ng tin 12/11 13h00 GMT
  • 13h17 - 14h00 GMT
    Ph?n còn l?i c?a ch??ng trình 12/11 13h17 GMT
?? khai thác h?t n?i dung truy?n th?ng ?a ph??ng ti?n, b?n ph?i có ph?n b? tr? Flash trong trình duy?t c?a b?n. ?? có th? k?t n?i, b?n ph?i kích ho?t các cookie trong tham s? trình duy?t c?a b?n. ?? l??t web nhanh nh?t, website RFI t??ng thích v?i nh?ng trình duy?t sau ?ay : Internet Explorer 8 và +, Firefox 10 và +, Safari 3 và +, Chrome 17 và + v.v..
CH?U á

Khi Putin xoay tr?c sang chau á

media T?ng th?ng Nga Vladimir Putin và ch? t?ch Trung Qu?c T?p C?n Bình t?i Di?n ?àn Kinh t? Vladivostok, ngày 11/09/2018. Mikhail Metzel/TASS Host Photo Agency/Pool via REUTERS

Thông tín viên Les Echos t?i Matxc?va hôm nay 09/11/2018 phân tích « s? chuy?n h??ng m?nh m? sang ph??ng ?ông c?a ông Vladimir Putin ». ?ang c?ng th?ng v?i ph??ng Tây, ông ch? ?i?n Kremlin mu?n quay sang liên k?t v?i châu Á c? v? kinh t? l?n ngo?i giao. Tuy nhiên, k?t qu? c?a c? g?ng này v?n ch?a ???c nh? mong mu?n.

Sau các cu?c h?p th??ng ??nh v?i t?ng th?ng M? Donald Trump và t?ng th?ng Hàn Qu?c Moon Jae In, l?n này nhà lãnh ??o B?c Tri?u Tiên Kim Jong Un s? g?p ông Vladimir Putin. ??i v?i Matxc?va, l?i có thêm m?t ph??ng cách ?? nh?n m?nh ??n « s? chuy?n h??ng sang ph??ng ?ông ».

B?n n?m c?ng th?ng v?i ph??ng Tây t? sau cu?c kh?ng ho?ng Ukraina, khi?n Nga ph?i quay sang châu Á. Putin liên t?c công du, ký k?t nh?ng th?a thu?n h?p tác v? kinh t? và chính tr?, ??c bi?t là v?i Trung Qu?c c?a T?p C?n Bình và ?n ?? c?a ông Narendra Modi. Ông Putin c?ng c? g?ng xích g?n l?i v?i th? t??ng Nh?t B?n Shinzo Abe. Dù v?y, trong album v?n còn thi?u m?t t?m ?nh : ch?a bao gi? Putin có d?p b?t tay Kim Jong Un, tuy liên t?c ??a ra nh?ng l?i m?i m?c.

H?i tháng Sáu, t?ng th?ng Nga lên ti?ng hoan nghênh th??ng ??nh Trump-Kim ? Singapore v?i ?ôi chút ganh t?. Vài ngày sau, nhân l? khai m?c Cúp bóng ?á th? gi?i ? Matxc?va, ông Putin b?ng tìm ???c ch? trên khán ?ài danh d? ? sân v?n ??ng Loujniki cho ch? t?ch Qu?c H?i B?c Tri?u Tiên, Kim Yong Nam. V? ??c s? ???c ti?p ?ón tr?ng th? t?i ?i?n Kremlin, v?i l?i m?i Kim Jong Un tham gia Di?n ?àn Vladivostok, m?t lo?i « Davos ph??ng ?ông », trong t? cách khách m?i danh d?.

Trong hai ngày c?a Di?n ?àn, ng??i ta th?y có vài nhân v?t t? Bình Nh??ng, v?n d? nh?n ra nh? b? ??ng ph?c ?en và tuy?t ??i gi? im l?ng. Nh?ng ông Kim thì xin l?i là quá b?n, không th? ??n. Ng??i ??ng ??u ?i?n Kremlin v?n không th?t v?ng, ti?p t?c n? l?c khuy?n d?. Vladimir Putin mu?n ?óng vai m?t v? t?ng th?ng có th? nói chuy?n v?i t?t c? các n??c, t? châu Á ??n Syria.

Chuy?n h??ng sang ph??ng ?ông : Không ??n gi?n

Trong h?u tr??ng Di?n ?àn Vladivostock, các ??i bi?u và nhà quan sát Nga l?n Trung Qu?c nh?n m?nh ??n tính ch?t b?n v?ng c?a vi?c « xoay tr?c » này. Chuyên gia ??a chính tr? thân c?n v?i Kremlin, Fiodor Loukianov d? ?oán : « S? không có chuy?n quay ng??c l?i. Châu Âu và Hoa K? không t? d?u hi?u nào cho th?y s? gi?m nh? tr?ng ph?t, nên Matxc?va không còn ?o t??ng v? ph??ng Tây. Vi?c xích l?i g?n châu Á, tuy k?t qu? còn h?n ch?, nh?ng b?t ??u chuy?n ??ng ».

T??ng t?, T??ng Lam Hân (Xiang Lanxin), giám ??c Trung tâm Nghiên c?u M?t vành ?ai, m?t con ???ng t?i Genève cho r?ng : « B? các tr?ng ph?t c?a ph??ng Tây d?n vào ???ng cùng, dù trên tuyên b? chính th?c, Matxc?va làm ra v? không b? ?nh h??ng, Nga không có ch?n l?a nào khác. Các think tank ph??ng Tây ngh? r?ng vi?c xích l?i v?i Trung Qu?c ch? là t?m th?i, nh?ng h? ?ã l?m : n?u cu?c chi?n tranh l?nh m?i này kéo dài, Matxc?va s? cùng v?i B?c Kinh xây d?ng m?t h? th?ng ?a c?c ».

T?i Vladivostok, trong s? nh?ng ng??i tích c?c ?ng h? tr?c Nga-Á nh?t, th?m chí có ng??i còn kêu g?i c?m các khách s?n mua xà bông Pháp ho?c d?u g?i Ba Lan. T?p C?n Bình thì t??i c??i ca ng?i « M?t làn gió m?i ??n t? ph??ng ?ông ». Trung Qu?c ?ã là nhà ??u t? l?n nh?t trong d? án quan tr?ng c?a Kremlin : phát tri?n vùng Vi?n ?ông Nga. H?m m?, nhiên li?u, g? r?ng và nh?ng vùng ??t mênh mông thu hút nh?ng con cá m?p t? Hoa l?c. T?p ?oàn Alibaba c?a Trung Qu?c liên k?t v?i MegaFon và Mail.ru, hai công ty hàng ??u c?a Nga v? vi?n thông và internet.

Tuy nhiên, theo Les Echos, vi?c chuy?n h??ng di?n ra theo chi?u th?ng ??ng t? trên áp ??t xu?ng, trong khi các doanh nhân Nga, v?i tâm lý nghi ng?i x?a nay, thích cung cách làm ?n v?i ph??ng Tây h?n. M?t ng??i than phi?n : « Chúng tôi là ng??i châu Âu, nay b? bu?c ph?i ?i xa làm ?n t?n châu Á ».

M?t h?n ch? khác trong ch? tr??ng h??ng v? châu Á là quan h? v?i Nh?t B?n. Nh?ng n?m g?n ?ây, hai ông Vladimir Putin và Shinzo Abe ?ã g?p nhau ??n 22 l?n, nh?ng v?n ch?a có ???c làn sóng ??u t? m?nh m? t? Nh?t. M?t ng??i thân c?n v?i Kremlin ch? trích : « Ng??i Nh?t nói nhi?u nh?ng làm ch?ng bao nhiêu », t? cáo Tokyo thi?u can ??m ?? gi?i quy?t tranh ch?p v? qu?n ??o Kuril, b? H?ng quân chi?m t? th?i ?? nh? Th? chi?n. Hai n??c v?n ch?a ký hi?p ??c hòa bình t? n?m 1945 vì v?n ?? này - m?t ?ám mây mù th?c s? làm u ám công cu?c xoay tr?c sang châu Á c?a ông Putin.

Trump s? ch?n ???c cu?c ?i?u tra c?a ch??ng lý Mueller ?

T?i Hoa K?, « Donald Trump mu?n ch?m d?t cu?c ?i?u tra v? v? Nga can thi?p vào b?u c? M? ». ?ó là nh?n xét c?a La Croix, sau khi t?ng th?ng M? sa th?i b? tr??ng T? Pháp Jeff Sessions hôm 07/11, t?m thay th? b?ng chánh v?n phòng b? này, Matthew Whitaker.

Ông Whitaker, c?u ch??ng lý liên bang 49 tu?i, v?n là ng??i ?ng h? nhi?t thành c?a ông Donald Trump, có th? yêu c?u ch??ng lý ??c bi?t Robert Mueller ng?ng tìm tòi v? ph??ng di?n nào ?ó, t? ch?i cho m? r?ng cu?c ?i?u tra. B? tr??ng T? Pháp lâm th?i c?ng có th? c?t b?t ngân sách, khi?n ông Mueller bu?c lòng ph?i gi?m s? c?ng tác viên, c?ng nh? ph??ng ti?n ?i?u tra. Whitaker còn có th? ch?n các trát ?òi h?u tòa b? cho là thi?u c?n c?, trong tr??ng h?p này Qu?c H?i ph?i ???c thông báo. Cu?i cùng, là vi?c cách ch?c ch??ng lý ??c bi?t, nh?ng ch? khi nào có « thái ?? không t?t », xung ??t l?i ích ho?c các « lý do chính ?áng » khác.

Sau 18 tháng ?i?u tra, ch??ng lý ??c bi?t Mueller ?ã bu?c t?i 32 ng??i, trong ?ó có 26 công dân Nga. B?n c?ng s? c?a t?ng th?ng Trump ?ã nh?n các t?i khác nhau, trong ?ó có c?u giám ??c chi?n d?ch tranh c? là Paul Manafort. ??n gi?a tháng 11, các lu?t s? c?a Donald Trump ph?i n?p cho ông Mueller các v?n b?n tr? l?i cho kho?ng 12 câu h?i, sau ?ó ch??ng lý ho?c ch?p nh?n nh?ng b?n khai này, ho?c quy?t ??nh th?m v?n riêng ông Trump. Khi cu?c ?i?u tra k?t thúc, ch??ng lý s? g?i báo cáo cho b? tr??ng T? Pháp, ông này có th? ho?c chuy?n cho Qu?c H?i, ho?c gi? kín. H? Vi?n nay do phe Dân Ch? n?m ?a s?, có th? ra l?nh giao n?p b?n k?t lu?n. N?u chính quy?n t? ch?i, v? này s? ???c ??a ra tr??c T?i cao Pháp vi?n.

C? tri phân c?c, ch? ngh?a dân túy lan r?ng

C?ng liên quan ??n Hoa K?, Les Echos nh?n m?nh ??n « S? bùng n? phân c?c c?a c? tri ». K?t qu? b?u c? gi?a k? t?i M? cho th?y ch? ngh?a dân túy không ch? là m?t s? c? c?a l?ch s?, mà ?ã b?t r? kh?p n?i trên th? gi?i.

Phe Dân Ch? ngh? r?ng hai n?m sau cu?c b?u c? t?ng th?ng, c? tri M? s? s?a ch?a sai l?m c?a mình, nh?ng than ôi, ?ã không có làn sóng xanh, và th?ng l?i ch? t??ng ??i. Tr??c h?t, vì m?i t?ng th?ng M? ??u thua trong b?u c? gi?a k? ch? không ch? ông Trump. Th? hai, phe C?ng Hòa ???c c?ng c? t?i Th??ng Vi?n, m?t s? ki?n ch?a t?ng có k? t? th?i John F. Kennedy. Cu?i cùng, k?t qu? ch?ng t? hai phe ??u c?ng r?n h?n, ch? không ph?i là phe nào chi?n th?ng phe nào.

N??c M? chia r? h?n bao gi? h?t, v? chính tr?, dân c? và ??a chính tr?. ??ng C?ng Hòa nay ???c coi là ??ng c?a nam gi?i da tr?ng s?ng ? nông thôn, còn Dân Ch? v?i g?n 100 ph? n? t?i H? Vi?n, tr? l?i ? thành th? và ngo?i ô. Tình hình Hoa K? tiêu bi?u cho s? phân c?c c?a lá phi?u ? nhi?u n?i khác. M?t m?t là m?c s?ng c?a gi?i trung l?u b? s?t gi?m, m?t khác, hi?n t??ng di dân cùng v?i nh?ng tranh cãi v? b?n s?c ?ã ?ào sâu h? ng?n cách gi?a ng??i dân.

Ng??i thì ?òi công nh?n quy?n c?a các s?c dân thi?u s? và bình ??ng gi?i, ng??i khác ch? tr??ng ng??c l?i và ng? theo dân t?c ch? ngh?a. Donald Trump là hi?n thân c?a vi?c ng? h?n sang h?u c?a C?ng Hòa, còn Dân Ch? b? m?t ?i l?p c? tri công nhân, nay là t?p h?p ô h?p nh?ng ng??i ghét Trump. Theo tác gi?, gi?i pháp ph?i là m?t s? th?a hi?p, nh?ng gi? thi?t này còn xa. M?t s? nhân v?t Dân Ch? b??c vào H? Vi?n v?i « kh?u súng gi?t ? th?t l?ng », còn Donald Trump v?n không ph?i là ng??i thích hòa h?o. B? chia r? trong thù h?n, m?i ?e d?a b?o l?c không ch? là ? M?, mà còn lan ra các n??c ph??ng Tây.

Nhà xu?ng c?p, kh?ng b?…T?a chính báo Pháp

S? ki?n m?t tòa nhà c? k? ? Marseille s?p ?? làm ít nh?t b?y ng??i thi?t m?ng chi?m trang nh?t c?a hai t? báo Paris. Le Figaro dành b?n trang cho cu?c « ?i?u tra v? m?t n??c Pháp v?i các tòa nhà t? h?i », còn Libération có dòng t?a d? d?i h?n : « Nhà ? chu?t ? Marseille, th? tr??ng Gaudin ra ???ng ». ? các trang trong, t? báo thiên t? nêu chi ti?t m?t b?n báo cáo có t? n?m 2015 v? vi?c qu?n lý các khu nhà ?ang xu?ng c?p, quy trách nhi?m cho chính quy?n thành ph?.

Nh?t báo kinh t? Les Echos nh?n m?nh ??n l?i c?nh báo c?a bà Christine Lagarde, t?ng giám ??c Qu? Ti?n t? Qu?c t? g?i ??n gi?i tinh hoa trên th? gi?i, cho r?ng h? « không ý th?c ???c v? nh?ng gì ?ang di?n ra ». Sau cu?c kh?ng ho?ng 2008, m?i ng??i ??u hi?u rõ là c?n c?i t? m?t s? lãnh v?c tài chính, tái thúc ??y kinh t?, t? ch?i ch? ngh?a b?o h? ; nh?ng ngày nay thì không.

V? xã h?i, Le Monde quan tâm ??n vi?c « Giáo h?i (Công giáo) h?a m? ?i?u tra ??c l?p v? các v? l?m d?ng tình d?c ». La Croix ??ng ?nh các thi?u n? th?p n?n và ??t hoa t??ng ni?m g?n nhà hát Bataclan, sau v? kh?ng b? ngày 13/11/2015 t?i Paris, cho bi?t m?t ê-kíp các nhà khoa h?c ?ang thu th?p ký ?c t?p th? và cá nhân v? s? ki?n ??m máu này. ?ã ba n?m trôi qua, ng??i dân Pháp v?n không h? quên các v? kh?ng b? ? nhà hát Bataclan và Paris nói chung, có ??n 70% cho r?ng ?ây là v? t?n công kinh hoàng nh?t k? t? n?m 2000.

Cu?ng chu? ?ê?
 
R?t ti?c, th?i h?n k?t n?i ?? h?t.