Nghe T?i n?p Podcast
  • 13h00 - 13h17 GMT
    Th?ng tin 12/11 13h00 GMT
  • 13h17 - 14h00 GMT
    Ph?n còn l?i c?a ch??ng trình 12/11 13h17 GMT
?? khai thác h?t n?i dung truy?n th?ng ?a ph??ng ti?n, b?n ph?i có ph?n b? tr? Flash trong trình duy?t c?a b?n. ?? có th? k?t n?i, b?n ph?i kích ho?t các cookie trong tham s? trình duy?t c?a b?n. ?? l??t web nhanh nh?t, website RFI t??ng thích v?i nh?ng trình duy?t sau ?ay : Internet Explorer 8 và +, Firefox 10 và +, Safari 3 và +, Chrome 17 và + v.v..
CH?U á

Tri?n l?m hàng kh?ng Trung Qu?c b? dính tai ti?ng ?n c?p c?ng nghi?p

media Chi?n ??u c? J-10 c?a Trung Qu?c bi?u di?n trên b?u tr?i Chau H?i nhan cu?c Tri?n L?m Hàng Kh?ng khai m?c ngày 06/11/2018. China Daily via REUTERS

Tri?n lãm hàng không Trung Qu?c s? di?n ra ? thành ph? ven bi?n Châu H?i (Zhuhai) k? t? ngày hôm nay, 06/11/2018 cho ??n ngày Ch? nh?t 11/11.

Cu?c tri?n lãm hai n?m m?t l?n này là d?p ?? B?c Kinh phô tr??ng ti?n b? công ngh? hàng không Trung Qu?c tr??c th? gi?i. Th? nh?ng n?m nay, mây ?en nh? ?ã kéo ??n che ph? b?u tr?i h?i ch? hàng không Châu H?i, v?i cu?c chi?n tranh th??ng m?i M?-Trung, ?ang di?n ra gay g?t và vi?c B?c Kinh b? t? cáo ho?t ??ng gián ?i?p công nghi?p. Bên c?nh ?ó, kinh t? Trung Qu?c t?ng tr??ng ch?m l?i c?ng khi?n các hãng hàng không th?n tr?ng

Theo hãng tin Anh Reuters, v?i Tri?n Lãm Hàng Không Châu H?i, B?c Kinh mu?n chiêu d? các lãnh ??o hàng không không gian, các khách hàng mua v? khí ??n t? 40 qu?c gia. Nh?ng gi?i phân tích nhìn th?y tr??c là n?m nay s? khó mà có nh?ng thông báo long tr?ng hay nh?ng ?àm phán mua bán l?n.

Trên các sân bãi, s? có ??y nh?ng lo?i máy bay nh? c?a hãng Airbus SA và Embraer, bi?u t??ng chính c?a cao v?ng hàng không th??ng m?i Trung Qu?c, nh?ng chi?c C919, máy bay ???ng tr??ng mà t?p ?oàn ch? t?o phi c? dân d?ng COMAC (Commercial Aircraft Corp of China) c?a Trung Qu?c s?n xu?t, thì s? không ???c ??a ra vì nh? m?t viên ch?c cao c?p Trung Qu?c ?ã gi?i thích, phi c? này ?ang trong quá trình bay th?.

Không ch? v?ng bóng chi?c máy bay m?i mà Trung Qu?c t? s?n xu?t, mà phi c? c?a các t?p ?oàn khác nh? Boeing c?ng v?y. T?p ?oàn ch? t?o phi c? M? ?ã m? m?t x??ng l?p ráp hoàn ch?nh lo?i phi c? 737 t?i Trung Qu?c, nh?ng s? không ??a ??n tri?n lãm b?t k? máy bay nào, mà ch? tr?ng bày máy bay m?u ? gian hàng c?a mình mà thôi.

Tác ??ng c?a hi?u qu? kinh t? không m? mãn

Chuyên gia v? hàng không Trung Qu?c, ông Lí Hi?u Tân (Li Xiaojin), th?a nh?n r?ng B?c Kinh không ch? ??i là Tri?n Lãm Hàng Không Châu H?i n?m nay s? có nhi?u ng??i tham d?. Lý do: kinh t? Trung Qu?c không có thành qu? m? mãn cho nên các t?p ?oàn ngo?i qu?c, bình th??ng v?n c? 10 ng??i tham d?, thì n?m ch? c? 5 ng??i.

Trung Qu?c ?ã tr? thành « tr??ng s?n » c?a các t?p ?oàn n??c ngoài, ?? xô ??n Trung Qu?c tìm ki?m h?p ??ng bán máy bay do vi?c các hãng hàng không Trung Qu?c gia t?ng ??i máy bay nh?m ?áp ?ng nhu c?u ?i l?i gia t?ng m?nh. D? ki?n Trung Qu?c s? là th? tr??ng hàng ??u, v??t c? M? trong th?p niên t?i ?ây.

Tuy nhiên, tình hình ?ã thay ??i do hai nguyên nhân : M?t là t?ng tr??ng kinh t? Trung Qu?c ?ã y?u ?i, xu?ng ??n m?c th?p nh?t t? cu?c kh?ng ho?ng tài chính, và hai là quan h? c?a Trung Qu?c v?i các n??c khác c?ng ?ã b? th? thách do tham v?ng c?a B?c Kinh mu?n phát tri?n các lo?i phi c? do chính Trung Qu?c ch? t?o.

Hi?n th?i, các lo?i máy bay do Hoa K? ch? t?o v?n ch?a b? v??ng vào vòng áp thu? c?a Trung Qu?c, nh?ng các nhà phân tích cho bi?t là h? v?n ??i xem nh?ng t?p ?oàn M? nh? Boeing, Honeywell và Gulfstream s? b? cu?c chi?n th??ng m?i M?-Trung ?nh h??ng ra sao. ?ây là nh?ng t?p ?oàn ?ang ch?u c?nh tranh r?t m?nh ? Trung Qu?c tr??c các ??i th? nh? Airbus hay các hãng ch? t?o phi c? khác.

Vào n?m ngoái 2017, Hoa K? ?ã xu?t ???c 16,3 t? ?ô la máy bay dân s? sang Trung Qu?c. ?ây là lo?i m?t hàng có tr? giá l?n nh?t theo s? li?u công b? c?a Ngân Hàng D? Tr? Liên Bang St Louis.

Marc Szepan, m?t chuyên gia v? hàng không Trung Qu?c ? ??i H?c Oxford cho là có kh? n?ng Trung Qu?c s? mua Airbus trong t??ng lai h?n là Boeing. M?t ch?n l?a chi?n l??c. Và h? c?ng s? ?ánh giá l?i, ch?n ??i tác công nghi?p cho nh?ng ch??ng trình máy bay t??ng lai, nh? chi?c CR929, có th? thiên v? thi?t b?, linh ki?n châu Âu h?n là M?.

Cho ??n gi? này, Trung Qu?c c? tránh không cho th?y là h? thiên h?n v? bên nào trong b?i c?nh mà nh?ng cu?c ?àm phán, th??ng l??ng c?a các hãng c?a Trung Qu?c ?? mua máy bay n??c ngoài ?ang ???c gi? kín ho?c ?ã b? d?i l?i.

Cáo bu?c gián ?i?p công nghi?p

Nh?ng cáo bu?c liên ti?p g?n ?ây c?a Washington nh?m vào B?c Kinh, theo ?ó Trung Qu?c ?ã tìm cách ?ánh c?p công ngh? hàng không c?a M? c?ng ph? bóng ?en lên Tri?n Lãm Châu H?i

Theo ghi nh?n c?a Reuters, t? pháp M? m?i ?ây l?i t? cáo tình báo Trung Qu?c tìm cách ?n c?p thông tin v? m?t ??ng c? ph?n l?c cánh qu?t ??y M?- Pháp dùng cho máy bay th??ng m?i dân s?. Phía M? không cho bi?t ?ó là lo?i gì, nh?ng theo hãng tin Anh, ?ó rõ ràng là là ??ng c? Safran-General Electric LEAP.

M? không ch? t? cáo mà còn truy t? nh?ng nghi can c? th?. Trong m?t thông báo chính th?c công b? hôm 30/10 v?a qua, b? T? pháp M? cho bi?t ?ã truy t? 10 ng??i b? cho là ?i?p viên Trung Qu?c tìm cách thâm nh?p vào h? th?ng máy tính c?a m?t công ty M? và m?t công ty Pháp có v?n phòng t?i thành ph? Tô Châu (Trung Qu?c), ?? ?n c?p công ngh? liên quan ??n lo?i ??ng c? ph?n l?c cánh qu?t do liên doanh Pháp-M? này s?n xu?t.

Theo phía M?, m?c tiêu c?a hành vi tr?m c?p ?ó là nh?m cung c?p d? li?u thi?t y?u cho các công ty Trung Qu?c, ?? các hãng này có th? s?n xu?t m?t ??ng c? t??ng t? mà không ph?i b? ti?n và th?i gian nghiên c?u.

B? An Ninh Qu?c Gia Trung Qu?c b? t? cáo ?ích danh

?i?m ?áng nói là trong s? nh?ng ng??i b? truy t?, có hai ??c v? c?a B? An Ninh Trung Qu?c t?i t?nh Giang Tô, m?t c? ch? ???c cho là t??ng ???ng v?i c? quan CIA t?i M?. B?n kh?i t? ?ã nêu rõ tên c?a hai nhân viên tình báo này là Tra Vinh (Zha Rong) và Sài M?nh (Chai Meng).

?ây là l?n th? ba trong không ??y hai tháng, nhân viên tình báo c?a chính quy?n Trung Qu?c b? t? pháp M? cáo bu?c v? t?i ?ánh c?p công ngh? và bí m?t th??ng m?i c?a Hoa K?.

Th?m chí vào th??ng tu?n tháng 10, Hoa K? ?ã d?n ?? ???c v? M? m?t nhân viên tình báo Trung Qu?c tên là T? Ng?n Quân (Xu Yan Jun), b? gài b?y và b?t t?i B? vào tháng T?. Sau khi b? d?n ?? qua M?, ?i?p viên Trung Qu?c này ?ã b? truy t? v? âm m?u ?ánh c?p thi?t k? k? thu?t c?a m?t ??ng c? máy bay do hãng M? General Electric Aviation ch? t?o. T? Ng?n Quân s? tr? thành ?i?p viên Trung Qu?c ??u tiên có quan h? chính th?c v?i m?t c? quan chính quy?n Trung Qu?c b? xét x? tr??c m?t tòa án M?.

Tr??c v? T? Ng?n Quân, vào cu?i tháng 9, M? c?ng ?ã b?t m?t công dân Trung Qu?c tên là K? Siêu Qu?n (Ji Chao Qun) t?i Chicago, b? cáo bu?c là ?ã ho?t ??ng gián ?i?p cho B?c Kinh, d??i s? ch? ??o c?a quan ch?c tình báo thu?c S? An Ninh Qu?c Gia Giang Tô.

??i v?i ông John Brown, lãnh ??o v?n phòng FBI t?i San Diego, « các m?i ?e d?a t? các ho?t ??ng tin t?c do chính ph? Trung Qu?c b?o tr? là có th?t và di?n ra liên t?c ». Còn ông Adam Braverman, công t? liên bang t?i Nam California thì t? cáo ?ích danh b? An Ninh Qu?c Gia Trung Qu?c.

B?c Kinh t? lâu ?ã coi hàng không là ngành quan tr?ng trong k? ho?ch mang tên Made in China 2025 nh?m bi?n Trung Qu?c thành qu?c gia hàng ??u trong l?nh v?c công ngh?. Nh?ng các chuyên gia cho r?ng công ngh? hàng không c?a n??c này ?ang t?t h?u, ?i sau 20-30 n?m so v?i các qu?c gia khác. ?? ?u?i k?p M?, ?ánh c?p công ngh? là m?t trong nh?ng bi?n pháp.

Cu?ng chu? ?ê?
 
R?t ti?c, th?i h?n k?t n?i ?? h?t.