Nghe T?i n?p Podcast
  • 13h00 - 13h17 GMT
    Th?ng tin 12/11 13h00 GMT
  • 13h17 - 14h00 GMT
    Ph?n còn l?i c?a ch??ng trình 11/11 13h17 GMT
?? khai thác h?t n?i dung truy?n th?ng ?a ph??ng ti?n, b?n ph?i có ph?n b? tr? Flash trong trình duy?t c?a b?n. ?? có th? k?t n?i, b?n ph?i kích ho?t các cookie trong tham s? trình duy?t c?a b?n. ?? l??t web nhanh nh?t, website RFI t??ng thích v?i nh?ng trình duy?t sau ?ay : Internet Explorer 8 và +, Firefox 10 và +, Safari 3 và +, Chrome 17 và + v.v..
CH?U á

Trung Qu?c lo l?ng vì thái ?? thi?u thi?n c?m c?a TT Brazil t??ng lai

media Brazil : T?ng th?ng ??c c? ngày 28/10/2018 ,Jair Bolsonaro. ?nh lúc ??n phòng phi?u t?i Rio de Janeiro. ?REUTERS/Ricardo Moraes/Pool

?úng theo d? ?oán, ngày 28/10/2018, ?ng viên Jair Bolsonaro ?ã ??c c? t?ng th?ng Brazil. Trong th?i gian v?n ??ng tranh c?, ông Bolsonaro ?ã th??ng xuyên ?? kích Trung Qu?c, t? cáo c??ng qu?c châu Á này v? các th? ?o?n nh?m "mua ??t" Brazil. Các l?p lu?n thi?u thi?n c?m này ?ã khi?n B?c Kinh h?t s?c lo ng?i, nh?t là khi k?t qu? th?m dò ý ki?n càng lúc càng thu?n l?i cho ông Bolsonaro.

Trong b?i c?nh ?ó, theo hãng tin Anh Reuters ngày 25/10 v?a qua, Trung Qu?c ?ã liên t?c tìm cách ti?p c?n v?i ??i ng? c? v?n c?a ông Bolsonaro ?? chiêu d? ng??i s? lãnh ??o qu?c gia l?n nh?t châu M? La Tinh.

Theo Reuters, trong nh?ng tu?n l? g?n ?ây, gi?i ngo?i giao Trung Qu?c ? th? ?ô Brasilia ?ã hai l?n ti?p xúc v?i các c? v?n hàng ??u c?a ông Bolsonaro. Theo nh?ng ng??i ?ã tham d? các cu?c h?p, thì m?c ?ích c?a B?c Kinh là nh?n m?nh trên các m?i l?i ??i v?i Brazil khi h?p tác v?i Trung Qu?c.

??i v?i Reuters, thách th?c ??i v?i B?c Kinh không ph?i là nh?. Ông Bolsonaro ?ã không ng?n ng?i mô t? Trung Qu?c, ??i tác th??ng m?i l?n nh?t c?a Brazil, là m?t con thú s?n m?i tìm cách th?ng tr? các l?nh v?c then ch?t c?a n?n kinh t? Brazil.

V?i n?n kinh t? c?a mình ?ang t?ng tr??ng ch?m l?i, Trung Qu?c không th? ?? mình b? lôi kéo trong m?t cu?c chi?n tranh th??ng m?i r?t t?n kém khác khi ?ang ph?i ?au ??u ??i phó v?i cu?c chi?n do M? kh?i ??ng.

Th??ng m?i hai chi?u gi?a Trung Qu?c và Brazil ??t m?c 75 t? ?ô la vào n?m ngoái 2017, theo s? li?u th?ng kê t? chính ph? Brazil. Trung Qu?c ?ã ??u t? 124 t? ?ô la vào qu?c gia Nam M? này t? n?m 2003, ch? y?u vào khu v?c d?u h?a, qu?ng m? và n?ng l??ng. B?c Kinh c?ng s?n sàng c?p v?n cho các d? án ???ng s?t, c?ng bi?n và h? t?ng c? s? khác ?? t?ng t?c ?? v?n chuy?n ng? c?c Brazil v? Trung Qu?c.

Bolsonaro : Trung Qu?c ?ang mu?n « mua ??t » c? Brazil

V?n ??, theo Reuters, là ông Bolsonaro, m?t chính khách c?c h?u, t??ng t? nh? t?ng th?ng M? Donald Trump, trong su?t cu?c v?n ??ng tranh c?, ?ã liên t?c ch? trích Trung Qu?c, cho r?ng B?c Kinh không ???c phép s? h?u ??t ?ai và ki?m soát các ngành công nghi?p chính c?a Brazil.

M?t trong nh?ng tuyên b? gây s?c c?a úng viên t?ng th?ng v?a ??c c? t?i Brazil là « Ng??i Trung Qu?c không ph?i là ?ang mua (tài s?n) t?i Brazil, mà là h? ?ang mua c? Brazil ».

Trong s? các công ty trong t?m nh?m c?a ông Bolsonaro có t?p ?oàn China Molybdenum Co Ltd. T?p ?oàn này ?ã mua m?t m? niobium tr? giá 1,7 t? ?ô la vào n?m 2016, trong lúc ch? tr??ng c?a ông Bolsonaro là chính Brazil ph?i phát tri?n m? này.

Niobium là m?t ch?t li?u ???c s? d?ng làm ch?t ph? gia ?? làm cho thép c?ng h?n và nh? h?n. Ch?t này ???c s? d?ng trong xe h?i, các tòa nhà, ??ng c? ph?n l?c và m?t lo?t các ?ng d?ng khác. Brazil ki?m soát kho?ng 85% ngu?n cung nobium c?a th? gi?i và Bolsonaro mu?n n??c ông h??ng l?i t? ?i?u này.

Ông Bolsonaro c?ng ph?n ??i k? ho?ch t? nhân hóa t?p ?oàn ?i?n l?c nhà n??c Centrais Eletricas Brasileiras SA (Eletrobras) mà chính quy?n Brazil ???ng nhi?m c?a t?ng th?ng Michel Temer ch? tr??ng vì lo ng?i r?ng Trung Qu?c s? th?ng th?u.

Ông nói th?ng r?ng ông ch?ng l?i vi?c bán tài s?n c?a Eletrobras vì ?i?u ?ó s? « ??y Brazil vào vòng tay Trung Qu?c ». Brazil d? ki?n s? ??u th?u m?t s? tài s?n c?a chính ph? trong n?m t?i.

T?p ?oàn China Molybdenum ?ã t? ch?i yêu c?u bình lu?n c?a Reuters, nh?ng sáu giám ??c ?i?u hành c?p cao t?i các công ty Trung Qu?c ho?t ??ng ? Brazil ?ã th?a nh?n v?i hãng tin Anh r?ng h? ?ã ti?p nh?n các tuyên b? c?a ông Bolsonaro v?i nhi?u m?c ?? lo ng?i khác nhau.

Quan ch?c ?i?u hành m?t công ty xây d?ng h? t?ng c? s? Trung Qu?c ?ã cho r?ng : « Chúng tôi h?i lo l?ng v? m?t s? quan ?i?m c?c ?oan c?a ông Bolsonaro… Ông ?y qu? là ?ang nghi k? Trung Qu?c. »

Quan ?i?m thân ?ài Loan c?a Bolsonaro làm B?c Kinh lo ng?i

Ông Bolsonaro c?ng có thái ?? thân thi?n v?i ?ài Loan mà B?c Kinh ?ang c? g?ng cô l?p.

Tháng Hai v?a qua, ông là ?ng viên ?ng th?ng Brazil ??u tiên ??n th?m ?ài Loan k? t? n?m 1970, khi Brazil công nh?n B?c Kinh là chính quy?n duy nh?t c?a th?c th? Trung Hoa.

??i s? quán Trung Qu?c t?i Brazil ?ã công b? m?t lá th? lên án chuy?n ?i ?ài Loan c?a ông Bolsonaro, xêm ??y là m?t hành ??ng « s? nh?c ch? quy?n và s? toàn v?n lãnh th? c?a Trung Qu?c ».

Quan ?i?m c?ng r?n ch?ng Trung Qu?c c?a ông Bolsonaro trái ng??c hoàn toàn v?i ph?n còn l?i c?a vùng châu M? La Tinh, n?i mà ??i ?a s? các lãnh ??o ??u chào ?ón các kho?n ??u t?, tín d?ng và ??n ??t hàng c?a B?c Kinh.

Trung Qu?c ti?p c?n và d? d? c? v?n c?a ông Bolsonaro

Ý th?c ???c r?i ro ?ang ch? ??i mình m?t khi ông Bolsonaro lên làm t?ng th?ng Brazil, B?c Kinh ?ã b?t ??u ph?n ?ng, v?i hai v? khí quen thu?c là dùng l?i ích kinh t? làm m?i nh?, ??ng th?i mua chu?c gi?i c? v?n thân c?n c?a t?ng th?ng Brazil t??ng lai.

Tr? l?i hãng Reuters, hôm 22/10 v?a qua, ông Cù Du Huy (Qu Yuhui), tham tán công s? ??i s? quán Trung Qu?c t?i Brasilia xác nh?n là ngay vào ??u tháng 9, các nhà ngo?i giao Trung Qu?c ?ã g?p c? v?n kinh t? hàng ??u c?a ông Bolsonaro là ông Paulo Guedes ?? th?o lu?n v? t?m quan tr?ng c?a m?i quan h? song ph??ng.

Theo ông Cù Du Huy và m?t ngu?n tin khác c?ng tham gia cu?c ti?p xúc, thì phía B?c Kinh ?ã nh?n m?nh r?ng Trung Qu?c là m?t ??i tác không h? có c?nh tranh v?i Brazil v? m?t kinh t?. Các nhà ngo?i giao Trung Qu?c c?ng mong mu?n g?p tr?c ti?p ông Bolsonaro, nh?ng ch?a có cu?c h?p nào ???c lên k? ho?ch.

Riêng tham tán công s? ??i s? quán Trung Qu?c t?i Brazil còn cho bi?t thêm là c? v?n kinh t? t?i cao c?a ông Bolsonaro ?ã ???c m?i ??n Trung Qu?c ?? hi?u bi?t thêm v? n?n kinh t? l?n th? hai th? gi?i. Khi ???c Reuters h?i v? vi?c này, ông Guedes ?ã t? ch?i tr? l?i.

Hãng tin Anh còn phát hi?n là vào tu?n tr??c, ông Cù Du Huy và m?t nhà ngo?i giao khác ?ã ??n v?n phòng dân bi?u Onyx Lorenzoni, giám ??c chi?n d?ch tranh c? c?a ông Bolsonaro. Lorenzoni chính là ng??i t? ch?c chuy?n th?m ?ài Loan c?a ông Bolsonaro h?i ??u n?m.

Theo ông Lorenzoni, ông ?ã ti?p xúc v?i hai nhà ngo?i giao Trung Qu?c, và ?ôi bên s? g?p l?i nhau sau cu?c b?u c? t?ng th?ng. Nhân v?t này cho r?ng Trung Qu?c là m?t ??i tác then ch?t c?a Brazil, và hai bên s? duy trì quan h? t?t ??p.

Cu?c h?p quan tr?ng ??u tiên c?a ông Bolsonaro v?i phía Trung Qu?c s? là h?i ngh? th??ng ??nh BRICS 2019, t? ch?c t?i Brazil, mà ch? t?ch Trung Qu?c T?p C?n Bình có th? s? tham d?.

Hai thành ph?n s?n sàng ch?y theo Trung Qu?c

??i v?i Reuters, ?? ?nh h??ng trên chính sách c?a ng??i ???c m?nh danh là "Donald Trump c?a Brazil", Trung Qu?c có th? d?a vào hai hai th? l?c r?t m?nh t?i Brazil là ngành nông nghi?p và khai thác qu?ng m? mà B?c Kinh là khách hàng không th? thi?u.

C? phi?u c?a t?p ?oàn khai thác m? Vale SA c?a Brazil – nhà s?n xu?t qu?ng s?t s? m?t th? gi?i hi?n nay - ch?ng h?n, ?ã ??t m?c cao k? l?c trong tháng 9 nh? nhu c?u qu?ng ch?t l??ng cao c?a Trung Qu?c t?ng m?nh.

Còn ??i v?i ngành nông nghi?p Brazil, vì chi?n tranh th??ng m?i v?i Hoa K?, Trung Qu?c ?ã gi?m ?áng k? vi?c mua ??u nành M? và thay vào ?ó là ??u nành Brazil. Xu?t kh?u ??u nành c?a Brazil sang Trung Qu?c t?ng 22% giá tr? trong n?m nay, v?i kho?ng 80% l??ng ??u nành Brazil ???c xu?t sang Trung Qu?c.

Nông dân Brazil là thành ph?n ?ã ?ng h? nhi?t tình ông Bolsonaro, nh?ng h? c?ng mu?n ti?p t?c duy trì m?i quan h? t?t ??p v?i Trung Qu?c, và nhóm ngh? s? g?i là "phe nông nghi?p" ch?ng h?n, hi?n ki?m soát h?n 40% s? gh? trong Qu?c H?i Brazil.

Chi?n tranh th??ng m?i M?-Trung ?ã giúp Brazil nâng cao v? th? c?a mình, nh?ng Jorge Arbache, c?u qu?c v? khanh ph? trách các v?n ?? qu?c t? t?i b? K? Ho?ch Brazil, cho r?ng n??c ông ph?i th?n tr?ng ?? không b? ph?ng tay vì d?u sao Trung Qu?c v?n là ??i tác ??u t? và th??ng m?i hàng ??u c?a Brazil.

Cu?ng chu? ?ê?
 
R?t ti?c, th?i h?n k?t n?i ?? h?t.